Solaklar Sağ Elini Kullananlardan Daha Rekabetçi

İnsanların büyük çoğunluğu sağ elini kullanırken, yaklaşık %10.6'sı solaktır. Yüzyıllardır süregelen bu 90'a 10'luk oranın neden sabit kaldığı üzerine uzun süredir devam eden bir tartışma bulunmaktadır. Evrimsel psikolojiye göre, hem sağ elini kullanmanın hem de sol elini kullanmanın evrimsel avantajları olabilir. 'Savaş hipotezi' olarak bilinen bir teoriye göre, solaklar rekabetçi durumlarda, özellikle dövüş veya spor gibi alanlarda, sağ elini kullananlara kıyasla bir avantaja sahiptir. Bunun nedeni, solakların daha nadir olması ve bu durumun, mücadele anında saldırılarını daha şaşırtıcı hale getirmesidir. Sağ elini kullananlar ise işbirliğine dayalı davranışlarda, örneğin bir şeyi başkasının modellemesiyle öğrenmede daha avantajlı olabilirler.

Daha önceki çalışmalar, solakların eskrim ve badminton gibi bazı spor dallarında üstünlük sağladığını göstermiştir. Ancak, solakların bu şaşırtma avantajından gerçekten faydalanabilmeleri için yüksek derecede rekabetçi olmaları ve çatışma veya spor müsabakası gibi durumları aktif olarak aramaları gerektiği düşünülüyordu. Şimdiye kadar el tercihi ile rekabetçilik arasındaki doğrudan bağlantıyı inceleyen bir çalışma bulunmamaktaydı.

2026 yılında Scientific Reports dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, solaklık ile rekabetçilik arasındaki bu bağlantıyı incelemeye odaklandı. İtalya'daki Chieti-Pescara Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden bilim insanı Giulia Prete liderliğindeki araştırma ekibi iki deney gerçekleştirdi. İlk deneyde, 1100'den fazla gönüllüden veri toplandı. Katılımcılar, el tercihlerini değerlendiren Edinburgh Handedness Inventory testini doldurdu. Bu veriler ışığında, 50 güçlü solak ve 483 güçlü sağlak gönüllü belirlendi. Gönüllüler ayrıca kişilik, rekabetçilik, depresyon ve anksiyete üzerine çeşitli anketler doldurdu. İstatistiksel analizler, güçlü sağ el tercihinin anksiyete odaklı rekabetten kaçınma ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Buna karşılık, güçlü sol el tercihinin ise kişisel gelişime yönelik rekabetçi yönelimle ilişkili olduğu ve solakların daha yüksek düzeyde aşırı rekabetçi eğilim gösterdiği tespit edildi. Bu bulgular, solaklığın evrimsel gelişimindeki rolünü anlamamıza yardımcı olabilir.