Birçok kişi gibi, yeni yıl kararları alırken kendimizi baskı altına alma eğilimindeyiz. Genellikle kişisel gelişim hedeflerine ulaşmak için hazzı ertelememiz gerektiğine inanırız; "acı yoksa kazanç da yok" gibi mottolar bu düşünceyi pekiştirir. Başarısız olduğumuzda, irade eksikliğimizi suçlarız ve kısa vadeli zevklere yenik düştüğümüzü düşünürüz. Ancak, son araştırmalar bu yaklaşımın kişisel hedeflerimize ulaşmak için en kötü yol olabileceğini gösteriyor.
Yeni bulgulara göre, bir süreç hem anında tatmin hem de gelecekteki ödüller sunuyorsa, başarıya ulaşma olasılığımız çok daha yüksek. Yaptığımız her ne olursa olsun, içsel memnuniyeti artırmanın yollarını aktif olarak aramalıyız. Haz, öz kontrolün düşmanı olmaktan ziyade, azmi besleyen bir güçtür. Ertelenmiş tatmini unutun; devam etmemizi sağlayan şey anlık tatmindir. Bu içgörüler, motivasyon için bir spektrum sunan "self-determination theory" (öz belirleme teorisi) kavramından kaynaklanmaktadır. Bu teoriye göre, bir yanda eğlenceli, ilgi çekici veya haz veren şeyler için kendi isteğimizle yaptığımız içsel güdüler (intrinsic drives) varken, diğer yanda uzun vadeli faydalar nedeniyle yapmamız gerektiğini bildiğimiz dışsal güdüler (extrinsic drives) bulunur.
Örneğin, rüzgarı saçlarınızda hissetmeyi veya ayaklarınızın kaldırıma çarpma sesini sevdiğiniz için her gün koşuya çıkmanız içsel bir güdüdür. Buna karşılık, doktorunuz kalp krizi riskinizi azaltmak için günde 20 dakika egzersiz yapmanızı söylediği için isteksizce spor ayakkabılarınızı giymeniz dışsal bir güdüdür. Sayısız deney, içsel güdülerin bizi başarıya daha fazla ulaştırdığını göstermiştir. Kaitlin Woolley ve ekibinin 2025'te yayınlanan bir çalışmasında, 2.000 kişinin yeni yıl hedefleri incelendi. Katılımcılar, hedeflerinin ne kadar "keyifli" veya "ilgi çekici" (içsel güdüler) ve ne kadar "faydalı" veya "önemli" (dışsal güdüler) olduğunu değerlendirdi. Çalışma boyunca, içsel güdü seviyesi, hedeflere bağlı kalmanın en iyi göstergesiydi; dışsal motivasyonların ise hiçbir etkisi olmadığı görüldü.
Kişisel gelişim hedeflerine ulaşmada hazzı ertelemenin aksine, anlık tatmin ve içsel motivasyonun kilit rol oynadığını gösteren bu araştırma, alışılagelmiş "acı yoksa kazanç da yok" düşüncesini kökten değiştiriyor.