DART Misyonu Başarılı: Asteroidin Güneş Yörüngesi Değişti

NASA'nın DART (Çift Asteroit Yönlendirme Testi) uzay aracının Eylül 2022'de Dimorphos asteroitine kasıtlı olarak çarpması, sadece Dimorphos'un daha büyük yoldaşı Didymos etrafındaki hareketini değiştirmekle kalmadı, aynı zamanda her iki asteroitin Güneş etrafındaki yörüngesini de etkiledi. Kütle çekimiyle birbirine bağlı olan Didymos ve Dimorphos, ikili bir sistem olarak ortak bir kütle merkezi etrafında dönerler, bu nedenle bir asteroitteki değişiklik diğerini de etkiler. Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, bu çarpışma sonucunda ikilinin Güneş etrafındaki 770 günlük yörünge periyodunun saniyenin küçük bir kısmı kadar değiştiği gözlemlendi. Bu değişiklik, insan yapımı bir nesnenin bir gök cisminin Güneş etrafındaki yörüngesini ölçülebilir şekilde değiştirdiği ilk olay olarak tarihe geçti. DART'ın Dimorphos'a çarpması, uzaya büyük bir kayaç enkaz bulutu fırlatarak asteroitin şeklini değiştirdi. Bu enkaz, kendi momentumunu asteroitten uzaklaştırarak Dimorphos'a patlayıcı bir itme kuvveti sağladı; bilim insanları buna "momentum artırma faktörü" diyor. Ne kadar çok enkaz fırlatılırsa, etki o kadar güçlü oluyor. Yeni araştırmaya göre, DART'ın çarpışması için momentum artırma faktörü yaklaşık ikiydi, yani enkaz kaybı, uzay aracının tek başına yaratacağı etkiyi iki katına çıkardı. Daha önceki araştırmalar, daha küçük asteroitin Didymos etrafındaki 12 saatlik yörünge süresinin 33 dakika kısaldığını göstermişti. Yeni çalışma ise, çarpışmanın ikili sistemden o kadar çok malzeme fırlattığını ve bunun sonucunda sistemin Güneş etrafındaki yörünge periyodunun da 0.15 saniye değiştiğini ortaya koydu. Bu küçük yörünge değişikliği, zamanla önemli bir sapmaya dönüşebilir ve Dünya'yı potansiyel asteroit tehlikelerinden korumak için kinetik çarpma yönteminin geçerliliğini bir kez daha kanıtlıyor. Didymos'un Dünya ile çarpışma rotasında olmamasına rağmen, bu yörünge hızı değişikliği, gelecekte potansiyel olarak tehlikeli bir asteroitin çarpışma rotasında bulunması durumunda uzay araçlarının (kinetik çarpanlar olarak) oynayabileceği rolün altını çiziyor. Anahtar nokta, Dünya'ya yakın nesneleri, bir kinetik çarpan gönderebilecek kadar erken tespit etmektir.