Milyonlarca insanın kalp sağlığı için hayati öneme sahip olan statinler, kolesterolü düşürerek kalp krizi ve felç riskini azaltmada büyük başarı sağlamıştır. Ancak, bu ilaçların neden olduğu kas ağrısı ve zayıflığı gibi yan etkiler, birçok hastanın tedaviyi bırakmasına yol açmaktadır. Hatta nadir durumlarda, kas dokusunun tehlikeli bir şekilde parçalanması böbrek yetmezliğine kadar gidebilmektedir. Bilim insanları, bu kasla ilgili sorunların ardındaki moleküler tetikleyiciyi nihayet ortaya çıkardı.
British Columbia Üniversitesi ve Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden araştırmacılar, Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmalarında, statinlerin kas hücrelerindeki ryanodin reseptörü (RyR1) adı verilen kritik bir proteinle nasıl etkileşime girdiğini detaylı bir şekilde inceledi. Kriyoelektron mikroskobu kullanarak, statinlerin RyR1 kanalına bağlanarak onu sürekli açık tuttuğunu ve bu durumun kas hücrelerinde toksik bir kalsiyum sızıntısına neden olduğunu keşfettiler. Bu sürekli kalsiyum akışı, kas dokusuna zarar vererek ağrıya ve zayıflığa yol açan temel mekanizmayı oluşturuyor.
Bu çığır açan keşif, statinlerin kas hasarına yol açmadan hayat kurtarıcı faydalarını koruyabilen daha güvenli versiyonlarının geliştirilmesi için önemli bir yol haritası sunuyor. Araştırmacılar, atorvastatin üzerinde yoğunlaşmış olsalar da, aynı mekanizmanın diğer statin ilaçları için de geçerli olabileceğini düşünüyorlar. Bu bulgu, milyonlarca hastanın yaşam kalitesini artırabilecek ve kalp sağlığı tedavisinde yeni bir dönemin kapılarını aralayabilecek potansiyele sahip.
Statinlerin neden olduğu kas ağrısının moleküler mekanizmasının anlaşılması, yan etkileri olmayan yeni nesil kolesterol ilaçlarının geliştirilmesinin önünü açıyor.