Dosya formatları genellikle felsefi tartışmaların konusu olmasa da, Açık Belge Formatı (ODF) kullanıcılar için ilk bakışta göründüğünden çok daha önemli olan açıklık, kullanıcı özgürlüğü ve dijital bilgi üzerindeki kontrol kavramlarına dayanmaktadır. ODF, sadece teknik bir standart değil, aynı zamanda dijital haklar ve uzun vadeli erişim konularında da temel bir referans noktasıdır.
ODF, metin dosyaları, elektronik tablolar ve sunumlar gibi ofis belgeleri için açık bir standarttır ve LibreOffice'in varsayılan formatıdır. Microsoft'un gizli geliştirilen ve kontrol edilen tescilli formatının aksine, ODF tamamen şeffaf bir süreçle geliştirilir ve sürdürülür. Bu açıklık, kimsenin belgelerinize sahip olamayacağı anlamına gelir; çünkü ODF'nin tam spesifikasyonları kamuya açıktır ve herkes, izin almaksızın veya lisans ücreti ödemeden bu spesifikasyonlara dayalı yazılımlar geliştirebilir. Bu durum, geliştiricilerin yasal engellerle karşılaşmadan uyumlu yazılımlar oluşturmasını, kuruluşların tek bir tedarikçiye bağlı kalmamasını ve kullanıcıların kendi belgelerini belirli bir şirketin araçlarına bağımlı olmadan yönetebilmesini sağlar. Açıklık, bir formatın bilgisi, bir şirket yön değiştirse, fiyatları artırsa veya yazılım üretmeyi bıraksa bile kaybolmayacağı anlamına gelir.
ODF bağlamında özgürlük, öncelikle seçimi ifade eder. Tescilli formatlarda, basit bir yazılım güncellemesi bile dosyaların doğru açılmaması, biçimlendirmenin bozulması veya bazı özelliklerin kaybolması gibi gizli maliyetlere yol açabilir. ODF bu dinamiğe karşı çıkarak, birden fazla uygulamanın aynı formatı desteklemesi sayesinde kullanıcıların ihtiyaçlarına en uygun araçları seçmelerine olanak tanır. Bu, özellikle kamu kurumları, okullar ve hükümetler için önemlidir; çünkü kamuya açık bilgilerin herkes tarafından erişilebilir olması gerekir ve bunu tek bir yazılım satıcısına bağlamak demokratik eşitlik ilkesine aykırı bir engel oluşturur. ODF, kamu bilgilerinin özgürce erişilebilen araçlarla okunabilmesi fikrini destekler.
ODF'nin arkasındaki açıklık, özgürlük ve kontrol felsefesi, kullanıcıların dijital belgeleri üzerinde daha fazla söz sahibi olmalarını ve yazılım tedarikçilerine olan bağımlılıklarını azaltmalarını sağlar.