Jef Raskin ve İnsancıl Bilgisayar Arayüzlerinin Peşinde

Makale, Apple'ın ilk tasarımcılarından Jef Raskin'in "insancıl bilgisayar" arayışını ve bu vizyonun ticari dünyadaki sınırlarını ele alıyor. Raskin, makineleri daha basit, daha nazik ve insanların düşünme biçimleriyle daha uyumlu hale getirmeyi amaçlayan bir tasarımcıydı. Onun hikayesi, sadece Apple'ın değil, aynı zamanda bilgisayarları birer ofis aracı yerine düşünce araçları ve özgürleştirici enstrümanlar olarak gören daha geniş bir Bay Area geleneğinin bir parçasıydı. Canon Cat gibi projeleri, bu insancıl idealin ne kadar ileri gidebileceğini ve ticari bilişimin sınırlarına ne kadar çabuk takılabileceğini gösteriyordu. Ne Apple ne de başka büyük bir platform şirketi Raskin'in bu vizyonunu o zamanlar gerçekleştirebildi, bugün de gerçekleştiremiyor. Yazı, Raskin'i, John Markoff'un "What the Dormouse Said" adlı eserinde kronikleşen, Bay Area karşı kültürünün erken kişisel bilgisayar gelişimini nasıl şekillendirdiğini anlatan daha geniş bir soyağacına yerleştiriyor. LSD, komünler, sistem teorisi ve Engelbart'ın "arttırma" deneyleri gibi unsurlar, modern dünyanın büyük bir kısmını tesadüfen (ya da değil) yaratan bu garip sahneyi oluşturdu. Engelbart'ın demosu, Nelson'ın Xanadu'su, Kay'in Dynabook'u ve Brand'in Whole Earth'ü gibi figürler, bilgisayarların sadece hesap makinesi veya iş otomasyonu araçları olmaktan öteye geçebileceği inancıyla bir araya gelmişti; hatta "ötesi"nin ne anlama geldiği konusunda tam bir fikir birliği olmasa bile. Bu vizyon, bilgisayarların bilinci genişletebilecek ve insanların düşünme ve çalışma biçimlerini yeniden şekillendirebilecek birer "özgürleşme makinesi" olabileceğiydi. Raskin de bu akımın bir parçasıydı. Apple'dan önce bir sanatçı ve müzisyen olarak, makine mantığına karşı hümanist bir şüpheciliği tasarım laboratuvarına taşıdı. Modsuz, öngörülebilir, düşük sürtünmeli ve her şeyden önce insana odaklanan "insancıl arayüzler" için mücadele etti. O, bu idealleri laboratuvardan çıkarıp ticari ürünlere dönüştürmeye çalışan, diğer bazı "peygamber" figürlerinden farklı bir rol üstlendi. Onun çabaları, bu büyük vizyonu taşırken aynı zamanda onu ticari gerçekliklerle sınırladı.