Ana Sayfa

Düşünceyi Sonlandıran Klişeler: Tartışmaları Bitiren Sözler

1 dk okuma

Düşünceyi sonlandıran klişe (semantic stop-sign, thought-stopper, bumper sticker logic veya cliché thinking olarak da bilinir), genellikle halk bilgeliği gibi görünen, yüklü bir dil biçimidir. Amacı, bir argümanı bir nokta yerine bir klişeyle sonlandırmak ve bilişsel uyumsuzluğu gidermektir. Bazı klişeler doğası gereği sonlandırıcı değildir; ancak kasıtlı olarak muhalefeti reddetmek, karşı çıkmak veya safsataları haklı çıkarmak için kullanıldıklarında bu işlevi görürler. Bu terim, eleştirel düşünmeyi engelleyen ve karmaşık sorunları basitleştiren ifadeleri tanımlar.

Terim, Robert Jay Lifton tarafından 1961 tarihli "Thought Reform and the Psychology of Totalism" adlı kitabında popülerleştirilmiştir. Lifton, Çin Komünist Partisi'nin kullandığı dili tanımlarken, bu klişeleri "düşünce dışı dil" ve "dili yükleme" stratejisinin bir parçası olarak ele almıştır. Lifton'a göre, totaliter ortamlardaki dil, en karmaşık insan sorunlarını kısa, oldukça indirgeyici ve kesin görünen ifadelere sıkıştırır; bu ifadeler kolayca ezberlenir ve ifade edilir, böylece herhangi bir ideolojik analizin başlangıcı ve sonu haline gelirler.

Çeşitli yazarlar ve akademisyenler de bu kavramı farklı şekillerde tanımlamıştır. Örneğin, Charles 'Chaz' Bufe, klişelerin "yasaklanmış düşünceleri savuşturmak için dilin, özellikle tekrarlayan ifadelerin her türlü kullanımı" olduğunu belirtirken, Robert 'Bo' Bennett, bunun bir kişinin gerçek konumunu veya argümanını çarpıtılmış, abartılmış veya yanlış temsil edilmiş bir versiyonla değiştirmek olduğunu ifade eder. Bennett, bir iddianın kulağa hoş gelmesi nedeniyle doğru kabul edildiği mantıksal bir biçimini de öne sürer. Ancak, bu tür ifadeler kanıt veya güçlü iddialarla birlikte kullanıldığında düşünceyi sonlandırıcı olarak kabul edilmeyebilirler.

İçgörü

Bu kavram, insanların eleştirel düşünme yeteneklerini nasıl manipüle edebileceğini ve karmaşık konuları basitleştirerek tartışmaları nasıl sonlandırabileceğini anlamak için önemlidir.

Kaynak