Yaşlanmanın rastgele bir yıpranma değil programlı bir süreç olduğu saptandı
Öne çıkanlar
- Fare dokularındaki 21 milyon hücrenin incelenmesiyle yaşlanmanın belirli aşamalara ayrıldığı gösterildi.
- Analiz edilen 1.828 hücre alt türünün yaklaşık dörtte biri yaşlanma sürecinde belirgin değişim sergiledi.
- Hücrelerin yaşlanma seyrinde tutarlı biçimde açılıp kapanan 280 bin genomik bölge saptandı.
- Doku yenileyici hücrelerin erken evrede tükenmesi yaşlanma belirtilerinin orta yaş öncesinde başladığını ortaya koydu.
Rockefeller Üniversitesi Tek Hücre Genomiği ve Popülasyon Dinamiği Laboratuvarı Direktörü Junyue Cao ve ekibi, memelilerde yaşlanmanın aşamalı ve programlı bir süreç olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları fareler üzerinde yürüttükleri çalışmada 14 farklı dokudan alınan 21 milyon hücreyi inceledi. Beş farklı yaşam evresinde gen ifadelerini haritalandıran ekip, yaşlanmanın rastgele bir hasar birikiminden ziyade hücresel toplumun belirli basamaklarla yeniden modellenmesiyle ilerlediğini açıkladı.
Araştırmacılar inceledikleri 1.828 hücre alt türünden sadece yaklaşık dörtte birinin yaşlanma sürecinde belirgin değişim geçirdiğini, diğerlerinin ise sabit kaldığını tespit etti. İnsanlarda 20 ila 30 yaş aralığına denk gelen erken aşamada belirli kas, yağ ve beyin rejenerasyon hücrelerinin azaldığı görüldü. Orta yaşa karşılık gelen evrede ise doku onarım hücrelerinde düşüş yaşanırken kontrolsüz bağışıklık hücrelerinin hızla genişlediği kaydedildi. Bu döngü belirli epigenomik talimatlar eşliğinde ilerliyor.
Bilim insanları yaşlanma boyunca hücre türlerinde tutarlı biçimde açılıp kapanan 280 bin genomik bölge belirledi. Junyue Cao bu mekanizmayı ağaçların sonbaharda yaprak dökmesine benzetti ve sürecin yukarıdan gelen sinyallerle yönetildiğini ifade etti. Çalışma sonuçları, yaşlanmayı geciktirmeyi amaçlayan tıbbi müdahalelerin orta yaş beklenmeden, hücresel kayıpların başladığı erken dönemde yapılması gerektiğini gösteriyor.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.