Savaş dönemlerinin ardından erkek doğum oranları artıyor

Savaş dönemlerinin hemen ardından kız bebeklere kıyasla daha fazla erkek bebeğin dünyaya gelmesi durumu bilim literatüründe dönen asker etkisi olarak adlandırılıyor. İlk kez 1883 yılında Jena Üniversitesinden Carl Düsing tarafından kayda geçirilen bu durum, Birinci ve İkinci Dünya Savaşı yıllarında belirgin bir artış gösterdi. Normal şartlarda 100 kız çocuğuna karşılık yaklaşık 103 ile 106 erkek doğumunun gerçekleştiği dengenin savaş ertesinde erkekler lehine bozulduğu gözlemlendi.

Araştırmacılar söz konusu sapmayı açıklamak için farklı biyolojik ve evrimsel hipotezler öne sürdü. Brian MacMahon ve Thomas F. Pugh tarafından 1954 yılında yayımlanan çalışma, Amerika Birleşik Devletleri'nde 1945 ile 1947 yılları arasında erkek bebek oranında ciddi bir sıçrama yaşandığını gösterdi. Satoshi Kanazawa 2007 yılındaki çalışmasında daha uzun boylu askerlerin hayatta kalma olasılığının yüksek olduğunu ve bu askerlerin erkek çocuk sahibi olma eğilimi taşıdığını öne sürdü. Valerie Grant kadınların değişen hormon dengesini gerekçe gösterirken, William H. James ise cinsel birliktelik sıklığındaki artışı neden olarak sundu.

Gebelik ultrasonunun 1980'li yıllarda yaygınlaşmasıyla birlikte doğum öncesinde cinsiyet belirleme imkanı doğdu ve bu durum cinsiyete dayalı kürtaj uygulamaları nedeniyle doğal doğum oranlarının izlenmesini zorlaştırdı. James ayrıca İran-Irak Savaşı sonrasında İran'da psikolojik stres kaynaklı düşükler nedeniyle erkek bebek oranlarında tam tersi bir düşüş yaşandığını bildirdi. Dönüş yapan asker etkisi, insan popülasyon dinamiklerini inceleyen bilim insanları tarafından halen araştırılıyor.