Penn State Üniversitesi'nden araştırmacılar tarafından yapılan yeni bir çalışma, fast-food zincirlerinin yaygınlaşan yapay zeka (YZ) destekli sipariş sistemlerinin müşteri davranışları üzerindeki şaşırtıcı etkilerini ortaya koydu. Araştırmaya göre, müşteriler bir insan çalışan yerine sesli YZ ile etkileşime girdiklerinde, daha çok abur cubur ve sağlıksız yiyecek seçeneklerini tercih etme eğiliminde oluyorlar. Ancak çalışma, sesli YZ'nin bir avatar ile eşleştirilmesinin bu etkiyi azaltabileceğini de gösteriyor. Bu bulgular, teknolojinin "nötr" olmayabileceğini ve küçük tasarım özelliklerinin bile karar verme süreçlerini anlamlı şekillerde değiştirebileceğini vurguluyor.
Araştırmacılar, sesli YZ'nin neden abur cubur seçimlerini artırdığını anlamak için bilişsel tükenme veya zihinsel yorgunluk kavramını inceledi. Sesli YZ ile etkileşim kurmanın, insanların daha dikkatli olmak, anlaşıldıklarından emin olmak ve normal sosyal ipuçları olmadan bilgiyi takip etmek zorunda kalmaları nedeniyle müşterilerde anlık bir yorgunluk yaratabileceği bulundu. Zihinsel olarak yorgun olan kişiler, dikkatli düşünmek yerine anlık iyi hissettiren seçeneklere yöneliyorlar. Yorucu bir günün ardından insanların sağlıklı bir yemek yerine dondurma, cips veya fast food istemesi gibi, bilişsel enerji düşük olduğunda, insanlar daha bilinçli, sağlık odaklı düşünmeyi gerektiren yiyecekler yerine hızlı konfor ve anlık zevk sağlayan seçeneklere yöneliyorlar.
Bu çalışma, YZ sipariş sistemlerinin müşterileri farkında olmadan abur cubur yiyeceklere yönlendirebileceğini gösteriyor. Şirketler için bu, sipariş teknolojisinin kendisinin müşteri davranışlarını şekillendirdiği anlamına geliyor. Bulgular, YZ sistemlerinin istemeden de olsa aşırıya kaçan tüketimi teşvik edebileceğini ve bu teknolojilerin tasarımında etik ve sağlık etkilerinin göz önünde bulundurulması gerektiğini ortaya koyuyor.
Yapay zeka destekli sipariş sistemlerinin tasarımı, tüketicilerin yiyecek seçimlerini ve dolayısıyla sağlık alışkanlıklarını önemli ölçüde etkileyebilir.