Yapay zeka (YZ), iş modelleri için bir stres testi görevi görüyor ve "belirlenebilir" her şeyi metalaştırırken, "işletilmesi gereken" şeyleri metalaştıramıyor. Bu durumun en çarpıcı örneklerinden biri, Tailwind Labs'ın mühendislik ekibinin %75'ini işten çıkarmasıyla ortaya çıktı. Şirketin CEO'su Adam Wathan'ın açıklamasına göre, Tailwind'in dokümantasyon trafiği 2023 başından bu yana %40 düşüş gösterdi. Tailwind Labs'ın iş modeli, geliştiricilerin dokümantasyonlarını ziyaret etmesi, bu sırada Tailwind Plus gibi ücretli UI bileşenlerini keşfetmesi ve satın alması üzerine kuruluydu. Ancak YZ'nin yükselişiyle geliştiriciler, kod için dokümantasyon okumak yerine YZ'ye danışmaya başladı ve bu durum, şirketin satış ve pazarlama hunisini bozdu.
Bu durumun etik bir boyutu da var: YZ şirketleri, modellerini Tailwind'in dokümantasyonları ve topluluğun yazdığı içerikler üzerinde eğitti. Şimdi ise bu modeller, Tailwind kodu üretiyor ve soruları yanıtlıyor, ancak kullanıcıları Tailwind'in web sitesine yönlendirmiyor. Bu, değerin çıkarılmasına rağmen karşılığının ödenmemesi sorununu gündeme getiriyor ve daha geniş bir politika tartışmasını hak ediyor. Makale, YZ'nin bir kez "belirlenebilen" her şeyi (dokümantasyon, hazır bileşenler, açık kaynak eklentileri) kolayca üretebildiğini, ancak bir işi "işletemediğini" vurguluyor.
Değerin artık "belirlemek" yerine "sürekli olarak var olmayı" gerektiren operasyonlara kaydığı belirtiliyor. Dağıtım, test, geri alma, gözlemlenebilirlik gibi operasyonel süreçler, YZ tarafından kolayca metalaştırılamaz. Vercel'in Next.js'i ücretsiz sunup barındırma hizmetinden gelir elde etmesi veya Acquia'nın Drupal etrafında barındırma, arama, CI/CD gibi operasyonel ürünler satması bu değişimin örnekleridir. Açık kaynak, hiçbir zaman ticari ürünün kendisi olmadı; her zaman başka bir şeye giden bir "iletken" görevi gördü. Bu dönüşüm, dijital iş modellerini yeniden şekillendiriyor.
Yapay zeka, tanımlanabilir ürün ve hizmetleri metalaştırarak iş modellerini operasyonel süreçlere ve sürekli değer sağlamaya yönlendiriyor.