Yapay zeka 400 yıllık arşivlerde unutulmuş göktaşını buldu
Öne çıkanlar
- 4,35 milyon sayfalık tarihi arşiv, katmanlı bir yapay zeka hattıyla 12 saatte tarandı.
- 1812 yılında Hindistan'da düşen ve kataloglarda yer almayan bir göktaşı kaydı bulundu.
- Tarihsel kayıtlarda bulunmayan üç volkanik patlama ve üç Cava gergedanı belgelendi.
- Kullanılan arşiv tarama ve filtreleme iş akışı Antiquity adıyla açık kaynak yapıldı.
Bir yazılım mühendisi, Flemenk Doğu Hindistan Şirketi'ne ait 4,35 milyon sayfalık el yazması arşivi ve tarihi gazeteleri yapay zeka modelleriyle tarayarak bugüne kadar kayıtlara geçmemiş tarihi olayları ortaya çıkardı. GLOBALISE projesi tarafından dijitalleştirilen metinler üzerinde çalışan sistem, Hindistan'da 1812 yılında düşen ve kataloglarda yer almayan bir göktaşını, Sri Lanka kralına hediye edilmek istenirken ölen üç Cava gergedanını ve Smithsonian Enstitüsü listesinde bulunmayan üç volkanik patlamayı tespit etti.
Araştırma hattı, anlamsal arama için belgelerin vektör temsillerini çıkaran yerel bir grafik işlemci ile başladı. Elde edilen 5,7 milyon metin parçası, maliyeti düşük tutmak amacıyla önce Jev adlı hızlı bir sınıflandırma modeliyle elendi. Bu ilk aşamayı geçen aday belgeler, Claude Haiku modeli tarafından ayrıntılı şekilde okunup çevrildi ve Claude Code aracıyla orijinal el yazması taramalar üzerinden doğrulandı. Bilinen tarihi olaylarla sınanan sistem, 70 yıllık insan okuma mesaisine denk gelen arşivi 12 saatlik bir gece oturumunda taramayı başardı.
Elde edilen bulgular, uzman doğrulama süreci için göktaşı küratörlerine, doğa tarihi uzmanlarına ve volkanologlara iletildi. Hindistan'ın Maharashtra bölgesinde 1812'de gözlemlenen göktaşı kaydının, bölgedeki bilinen en eski kaydı 26 yıl geriye çekmesi bekleniyor. Projede kullanılan iş akışı, tarihi belgeleri araştırmak isteyen diğer araştırmacılar için Antiquity adıyla açık kaynak olarak yayımlandı.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.