Polinezyalı denizcinin Antarktika'yı keşfettiği iddiası tartışılıyor

Efsanevi Polinezyalı denizci Ui-te-Rangiora'nın yedinci yüzyılın başlarında Güney Okyanusu'na yelken açtığı ve Antarktika sularına ulaşan ilk kişi olduğu yönündeki anlatı bilim dünyasında tartışma konusu olmaya devam ediyor. Cook Adaları'ndaki Rarotonga efsanelerine dayanan bu anlatı, 19. yüzyılda Stephenson Percy Smith tarafından yorumlandı. Smith, metinlerde geçen Tai-uka-a-pia tanımını donmuş bir deniz ve buzdağları olarak nitelendirdi ve bu durum bazı araştırmacıların Antarktika'nın Avrupalılardan önce keşfedildiği sonucuna varmasına yol açtı.

Birçok antropolog ve tarihçi bu yorumu dilbilimsel ve kronolojik kanıtlar nedeniyle sorguluyor. Cook Adaları Maori dilinde Avrupa temasından önce buz ya da donmuş kavramlarına karşılık gelen bir sözcük bulunmadığı belirtiliyor. Araştırmacılar, bu tanımın aslında ararot tozu gibi köpükle kaplı bir denizi veya deniz altı volkanik patlaması sonucu oluşan yoğun ponza tabakasını temsil edebileceğini aktarıyor. Ayrıca Rarotonga adasının onuncu yüzyıla kadar yerleşime açılmadığı ve yerel kabilelerin bu hikayeyi tarihsel bir yolculuktan ziyade mitolojik bir anlatı olarak gördüğü ifade ediliyor.

Bölgedeki adalarda yapılan arkeolojik kazılar ise Polinezyalıların güney yolculuklarına dair karışık kanıtlar sunuyor. Enderby Adası'nda 13. veya 14. yüzyıla ait Maori yerleşim izleri doğrulanırken, Antipodes Adaları'nda bulunduğu iddia edilen antik çanak çömlek parçalarına dair somut bir kanıt bulunamadı. Uzmanlar, efsanelerdeki motiflerin Avrupa etkisiyle sonradan şekillendiğini ve kutup yolculuğu teorisinin bilimsel olarak kesinleşmediğini kaydediyor.