Turuncu kedilerin tüy rengini belirleyen genetik mekanizma çözüldü
Öne çıkanlar
- Turuncu kedilerdeki tüy rengine Arhgap36 geninin öncül bölgesindeki 5 kilobazlık bir DNA silinmesi yol açıyor.
- Turuncu tüy köklerindeki deri hücreleri, bu geni normal hücrelere kıyasla 13 kat daha fazla ifade ediyor.
- Mutasyon X kromozomunda yer aldığı için erkek kediler tamamen turuncu olurken dişilerde çoğunlukla alacalı desenler oluşuyor.
İki bağımsız araştırma ekibi, 60 yılı aşkın süredir kedilerde turuncu kürk rengine yol açan genetik yapıyı çözdü. Stanford Üniversitesi ve Kyushu Üniversitesi bünyesinde yürütülen çalışmalarda, turuncu tüy renginin Arhgap36 adlı genin protein kodlamayan bölgesindeki bir DNA eksikliğinden kaynaklandığı belirlendi. Araştırmacılar, turuncu tüylerin çıktığı deri hücrelerinde bu genin RNA ifadesinin turuncu olmayan kedilere kıyasla 13 kat daha fazla olduğunu tespit etti.
Bilim insanları, incelenen 188 kedilik veri tabanında yer alan tüm turuncu kedilerde 5 kilobazlık bir DNA diziliminin silinmiş olduğunu saptadı. Bu mutasyon X kromozomunda yer alıyor. Erkek kediler tek bir X kromozomuna sahip oldukları için mutasyonu taşıdıklarında tamamen turuncu renge bürünüyor. Dişi memelilerde ise iki X kromozomundan biri hücre bazında rastgele devre dışı bırakıldığı için, mutasyon genellikle alacalı ya da kaplumbağa kabuğu desenlerinin oluşmasına yol açıyor.
Araştırmacılar, Arhgap36 geninin aşırı ifadesinin yalnızca melanosit adı verilen pigment hücrelerinde gerçekleştiğini ortaya koydu. Kyushu Üniversitesi ekibinin bulgularına göre bu artış, koyu renk sağlayan ömelanin pigmentini baskılayarak kırmızı ve sarı tonları veren feomelanin pigmentinin üretilmesini sağlıyor. Bulgular Current Biology dergisinde iki ayrı makale halinde yayımlandı.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.