Stonehenge bir dönem tarih öncesi bilgisayar olarak kabul edildi

Amerikalı astronomi profesörü Gerald Hawkins, 1960'lı yıllarda İngiltere'deki tarihi Stonehenge anıtının ay tutulmalarını önceden hesaplamak için tasarlanmış bir tür tarih öncesi bilgisayar olduğunu öne sürdü. Boston Üniversitesi'nde görev yapan Hawkins, Harvard-Smithsonian Gözlemevi'ndeki erken dönem bir IBM bilgisayarını kullanarak anıttaki taş ve deliklerin gök cisimleriyle olan hizalanmasını modeledi. Araştırmacı, anıtın dış çemberindeki 56 adet çukurun karmaşık Ay hareketlerini ve tutulmaları takip etmek için bir sayma mekanizması olarak kullanıldığını belirterek bu iddialarını 1965 yılında yayımladığı Stonehenge Decoded kitabında topladı.

Hawkins'in teorisi dönemin bilim dünyasında geniş yankı buldu ve yapının yalnızca dini bir tapınak değil, aynı zamanda gelişmiş bir astronomik gözlemevi olduğu fikrini popülerleştirdi. Araştırmacı, anıtın Güneş ve Ay'ın döngülerine kusursuz şekilde kilitlendiğini savundu. Bu yaklaşım, dönemin popüler medyasında rahiplerin tutulmaları önceden bilerek halk üzerindeki otoritelerini pekiştirdikleri yönünde yorumlara zemin hazırladı.

Modern arkeolojik araştırmalar ise Hawkins'in bilgisayar benzetmesini geride bıraktı. University College London Arkeoloji Enstitüsü'nden Profesör Michael Parker Pearson, Stonehenge'in tek bir planla değil, 1.500 yılı aşkın çok aşamalı bir süreçte inşa edildiğini vurguladı. Uzmanlar, yapıdaki hizalamaların hassas bir ölçüm aletinden ziyade Güneş ve Ay hareketlerini kutlayan anıtsal bir amaca hizmet ettiğini ortaya koydu.