Sosyal medya bağımlılığı, kumarhaneler, opioidler ve sigara gibi diğer bağımlılıklarla kıyaslanmaktadır. Uzmanlar arasında aşırı kullanım ile bağımlılık arasındaki çizgi tartışmalı olsa da, birçok kişi Instagram, TikTok ve Snapchat gibi platformların çekiminden kurtulamadığını hissediyor. Uygulama geliştiricileri, kullanıcıları platformlarında tutarak milyarlarca dolar gelir elde etme motivasyonuna sahiptir. Sonsuz kaydırma, kısa videoların sağladığı dopamin patlamaları ve beğenilerden gelen ego tatmini gibi unsurlara direnmek zorlu bir mücadele gibi görünebilir. Çocuklar üzerindeki etkileri sıkça konuşulsa da, yetişkinler de günlük yaşamlarını olumsuz etkileyecek kadar sosyal medya kullanma eğilimindedir.
Stanford Üniversitesi'nden psikiyatrist Dr. Anna Lembke, bağımlılığı "kendine veya başkalarına zarar vermesine rağmen bir davranışın sürekli zorlayıcı kullanımı" olarak tanımlıyor. Sosyal medya platformlarının bağımlılık yapıcı doğası, kullanıcılara sunduğu "7/24, sınırsız erişim"den kaynaklanmaktadır. Bazı araştırmacılar, sosyal medya kullanımını tanımlamak için "bağımlılık" teriminin uygunluğunu sorgularken, bağımlılık için güçlü istekler ve yoksunluk gibi belirli semptomların olması gerektiğini savunuyorlar. Sosyal medya bağımlılığı, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı'nda (DSM) resmi bir bozukluk olarak tanınmamaktadır, çünkü neyin bağımlılık oluşturduğu konusunda geniş bir fikir birliği yoktur.
Ancak, resmi bir tanım olmaması, aşırı sosyal medya kullanımının zararlı olamayacağı anlamına gelmez. Baylor Tıp Fakültesi'nden Dr. Laurel Williams'a göre, en büyük işaret, kişinin kullanım miktarı ve bu kullanımın kendisine nasıl hissettirdiğidir. Eğer kişi, sosyal medyayı o kadar çok kullanıyorsa ki keyif aldığı diğer şeyleri veya yapması gereken işleri kaçırıyorsa, bu sorunlu bir kullanımdır. Ayrıca, sosyal medyadan sonra düzenli olarak bunalmış, tükenmiş, üzgün, endişeli veya öfkeli hissediyorsanız, bu kullanım sizin için iyi değildir. Sosyal medya kullanımınız hayatınızın diğer alanlarını olumsuz etkiliyor mu? Bu soruların cevapları, bağımlılık belirtilerini anlamak için kritik öneme sahiptir.
Sosyal medya kullanımının bireylerin ruh sağlığı ve günlük yaşamları üzerindeki potansiyel olumsuz etkileri, resmi bir tanı olmasa bile ciddiye alınması gereken önemli bir halk sağlığı sorunudur.