Saudade, Portekizce ve Galiçyaca'da kullanılan, derin bir melankoli veya nostaljik özlem durumunu ifade eden özel bir kelimedir. Sevilen ancak artık mevcut olmayan bir kişiye veya şeye duyulan bu özlem, genellikle o şeyle veya kişiyle bir daha asla karşılaşılmayacağı yönündeki bastırılmış bir anlayışla ilişkilendirilir. Geçmişteki duyguların, deneyimlerin, yerlerin veya olayların bir anımsamasıdır; bu anılar bir zamanlar yaşattıkları heyecan verici, hoş veya neşeli hislerden bir ayrılık duygusuna neden olur. Duarte Nunes Leão'nun tanımına göre saudade, "bir şeye duyulan arzuyla birlikte onun anısıdır." Brezilya'da 30 Ocak resmi olarak "saudade günü" olarak kutlanırken, Portekiz'de bu kadar yaygın bir kutlama yoktur.
Kelimenin kökeni Latince "solitās" (yalnızlık) kelimesine dayanmaktadır ve 13. yüzyıldaki Portekiz şiirlerinde ve metinlerinde zaten kullanıldığı görülmüştür. Bazı uzmanlar, Portekiz Keşifler Çağı sırasında denizaşırı yolculuklara çıkan ve çoğu zaman geri dönmeyen denizciler için duyulan üzüntüyü ifade etmek için ortaya çıktığını öne sürse de, kelimenin daha önceki metinlerde bulunması bu teoriyi zayıflatmaktadır. Zamanla saudade, "Portekiz yaşam biçimi" haline gelmiş; sürekli bir yokluk hissi, eksik olan bir şeyin üzüntüsü ve kaybolan şeyin geri dönüşüne duyulan derin bir arzu olarak tanımlanmıştır. Portekizce'de "matar as saudades" (özlemi öldürmek) ifadesiyle bu yoğun arzu dile getirilir.
Portekiz kültürünün ve tarihinin derinliklerine işlemiş, sadece bir kelime olmanın ötesinde bir yaşam felsefesini ve kolektif bir duyguyu temsil ediyor.