Araştırmacılar sahte antik çömlekleri Dünya'nın manyetik alanıyla tespit etti

California Üniversitesi San Diego bünyesindeki Scripps Oşinografi Enstitüsü araştırmacıları, antik çömleklerin orijinalliğini belirleyen yeni bir manyetik analiz yöntemi geliştirdi. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan çalışmaya göre uzmanlar, kil minerallerinin Dünya'nın manyetik kutbuna göre kaydettiği izleri inceleyerek eserlerin modern mi yoksa antik mi olduğunu saptadı. Yöntem, tarihi eser kaçakçılığı ve sahtecilikle mücadelede müzelere ve kolluk kuvvetlerine doğrudan katkı sunmayı hedefliyor.

Kil fırınlandığında içerisindeki ferromanyetik mineraller o dönemin manyetik Kuzey Kutbu yönüne hizalanıyor ve soğuma sırasında termal kalıntı manyetizasyonu (TRM) adı verilen birincil sinyal oluşuyor. Yüzyıllar boyunca çevresel manyetik alana maruz kalan nesneler, vizkoz kalıntı manyetizasyonu (VRM) adı verilen ikinci ve daha zayıf bir sinyal daha biriktiriyor. Araştırma ekibi, 45 farklı modern ve antik çömlek örneğini kademeli olarak ısıtarak bu ikincil sinyalin silinme eşiklerini ayrıntılı olarak ölçtü.

Deneyler sonucunda bin yıldan eski örneklerin VRM sinyalinin silinmesi için en az 112 santigrat dereceye (234 Fahrenheit) kadar ısıtılması gerektiği belirlendi; modern kaplarda ise bu sinyal çok daha düşük sıcaklıklarda kayboldu. Ekip, İsrail Eski Eserler Kurumu tarafından el konulan şüpheli üç eseri test ederek hepsinin antik dönemde fırınlandığını kanıtladı. Yöntemin sahte eserleri ayıklamanın yanı sıra yasa dışı kazılarla yağmalanan gerçek tarihi buluntuları doğrulamak için de kullanılabileceği belirtildi.