Roma yol ağı analizi bilinen kalıpları yıktı

Danimarka'daki Aarhus Üniversitesi araştırmacıları, Nature Communications dergisinde yayımladıkları yeni bir analizle Roma İmparatorluğu'nun yol ağına dair yaygın kabulleri inceledi. Çalışma, bütün yolların Roma'ya çıktığı yönündeki inanışın aksine, imparatorluk genelindeki en merkezi kara taşımacılığı rotasının Roma kentinden geçmediğini ortaya koydu. Coğrafi konumu gereği Roma kara ağından ziyade Akdeniz deniz taşımacılığında merkez işlevi görürken, kara ağında Konstantinopolis gibi doğudaki merkezler daha belirleyici bir rol üstlendi.

Araştırma, tarihsel kaynaklar, kazı raporları ve uydu görüntüleriyle hazırlanan ve yaklaşık 300 bin kilometrelik güzergahı içeren Itiner-e adlı dijital atlas verilerine dayandı. İncelenen yolların yalnızca yüzde 2,7'sinin konumu kesin olarak belgelenirken, yaklaşık yüzde 90'lık bölüm daha düşük hassasiyetle biliniyor. Analizler, en merkezi kara rotasının Kuzey Afrika kıyısından başlayıp günümüz Türkiyesi, Antakya, Ankara ve Konstantinopolis üzerinden geçerek Milano yönüne ilerlediğini matematiksel modellemeyle gösterdi.

Çalışma ayrıca Roma yollarının her zaman dümdüz inşa edildiği varsayımını da verilerle çürüttü. Mühendislerin arazi koşullarına ve teknik sınırlara göre kıvrımlı güzergahlar tercih ettiği, yalnızca düz arazilerde doğrusal hatlar çizdiği kaydedildi. Araştırmacılar, günümüzde Roma yolu olarak adlandırılan birçok rotanın aslında Roma dönemine ait olmadığını, ancak bazı modern anayolların binlerce yıllık bu hatları takip etmeye devam ettiğini bildirdi.