Antik Roma İmparatorluğu, büyük kemerler ve kubbe çatılar gibi mimari yeniliklerle inşaat dünyasında devrim yaratmıştı. Bu yapıların birçoğu, 2000 yıldan daha eski olmalarına rağmen günümüze kadar ayakta kalmayı başardı. Bu dayanıklılığın ardındaki sır, Romalıların kendi kendini onarabilen, benzersiz yapı malzemesi olan betondu. Şimdi, Pompeii'deki antik bir inşaat alanı, bu inanılmaz derecede sağlam temelin oluşturulma tarifini ortaya çıkardı.
MS 79'da Vezüv Yanardağı'nın patlaması ve Pompeii'yi 6 metreye kadar volkanik külle örtmesi sırasında, inşaat işçileri bir evin onarım ve yenileme sürecindeydi. Uluslararası araştırmacılar, 2023 yılında bu alanı kazarak tamamlanmış duvarların yanı sıra yarı inşa edilmiş duvarları, ham maddeleri ve aletleri gün yüzüne çıkardı. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden (MIT) inşaat ve çevre mühendisliği doçenti ve keşfi belgeleyen yeni çalışmanın baş yazarı Admir Masic, bu arkeolojik alanın her şeyin nasıl işlediğini net bir şekilde yeniden yapılandırmaya olanak tanıyan, zaman içinde donmuş bir kapsül olduğunu belirtti. Nature Communications dergisinde 9 Aralık'ta yayımlanan bulgular, antik Romalıların beton oluşturmak için kullandıkları karıştırma süreçlerinin en net kanıtlarını sunuyor. Bu sayede araştırmacılar, Roma teknolojisi hakkında daha önce bu kesinlikte yapamadıkları çıkarımlarda bulunabiliyorlar.
Pompeii'nin yaklaşık üçte biri hala kazılmayı bekliyor ve bu da bilim insanlarının antik Roma yaşam tarzı hakkında yeni keşifler yapmaya devam etmesini sağlıyor. Masic'in ekibi, 1880'lerde ilk kez incelenen ancak kazıların 2023'e kadar durdurulduğu bu aktif inşaat alanının keşfinin büyüklüğünü o zaman fark etti. Araştırmacılar, inşaatçıların beton yapmak için kullandığı kuru malzeme yığınları, yapım aşamasındaki bir duvar ve tamamlanmış diğer yapısal duvarlar da dahil olmak üzere sahada bulunan kanıtları analiz ettiler. Bu keşif, Masic'in Roma betonu tarifine ilişkin ilk bulgusu değildi; 2023'te yayımladığı bir makalede, İtalya'daki Privernum antik kentindeki 2000 yıllık bir şehir duvarından alınan örnekleri analiz ederek, betona kendi kendini onarma özelliği kazandıran kireç kırıntılarını (lime clasts) tanımlamıştı.
Antik Roma yapılarının binlerce yıldır ayakta kalmasını sağlayan, kendi kendini onarabilen betonun üretim sırrı, Pompeii'deki bir inşaat alanında keşfedildi ve modern inşaat malzemeleri için yeni ufuklar açabilir.