Pompeii patlaması Dünya tarihini tarihlendirme yöntemini yeniden kalibre etti
Öne çıkanlar
- Argon-argon tarihlendirmesi Vezüv mineralleriyle kalibre edilerek yüzde 0,7 kesinlik seviyesine ulaştı.
- Potasyum-40 izotopunun yarı ömrü 12,044 milyar yıl olarak önceki ölçümlere göre iki kat daha kesin hesaplandı.
- Yeni ölçüm yöntemi karbon-14 ve uranyum-kurşun analizlerinin ortak bir matematiksel modelle uyumlanmasını sağlıyor.
Berkeley Jeokronoloji Merkezi, Kaliforniya Üniversitesi Berkeley ve Padova Üniversitesinden bilim insanları, Vezüv Yanardağı'nın MS 79 yılındaki patlamasına ait kayıtları kullanarak argon-argon tarihlendirme yöntemini yeniden kalibre etti. Science Advances dergisinde 25 Eylül 2026'da yayımlanan çalışma, Genç Plinius'un tarihi anlatımlarını fiziksel kanıtlarla birleştirdi. Araştırmacılar, volkanik patlamanın yaşını yüzde 0,7 kesinlik ve yüzde 0,4 doğruluk payıyla belirleyerek yöntemi jeolojinin en güvenilir araçlarından biri haline getirdi.
Araştırma ekibi, Roma kenti Oplontis'teki erken evre volkanik katmanlardan toplanan sanidin minerallerini gelişmiş kütle spektrometresi ve nötron ışınlama teknikleriyle analiz etti. Potasyum-40 izotopunun argon-40'a bozunmasını inceleyen bilim insanları, elementin yarı ömrünü 12,044 milyar yıl olarak hesapladı. Bu değer, nükleer fizik yöntemleriyle daha önce saptanan yarı ömür tahminine kıyasla iki kat daha yüksek kesinlik sunuyor.
Geliştirilen yeni kalibrasyon, Meksiko, Napoli ve Yogyakarta gibi yoğun nüfuslu kentleri tehdit eden aktif yanardağların geçmiş patlama aralıklarının daha kesin incelenmesini sağlıyor. Çalışma ayrıca 55 bin yıldan daha genç organik materyalleri ölçen karbon-14 ve milyarlarca yıllık kayaçları inceleyen uranyum-kurşun tarihlendirme yöntemlerinin birbirleriyle tutarlı hale getirilmesine doğrudan zemin hazırlıyor.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.