Ana Sayfa

Plan 9: UNIX'in Mirası ve Dağıtık Sistemlerin Öncüsü

1 dk okuma

Plan 9, Bell Labs Computing Sciences Research Center (CSRC) bünyesinde UNIX'i yaratan ekibin geliştirdiği bir araştırma işletim sistemidir. 1980'lerin sonlarında ortaya çıkan Plan 9, UNIX'in temel fikirlerini ağ ve grafik çağında daha da ileri taşımayı hedeflemiştir. Rob Pike tarafından "sadelik ve netlik için bir argüman" olarak tanımlanan Plan 9, bazıları tarafından "UNIX, ama daha fazlası" şeklinde ifade edilmiştir. Sistem, birkaç dikkatlice uygulanmış soyutlama ile çeşitli mimariler ve ağlar üzerinde en büyük sistemlere destek sağlayabilen küçük bir işletim sistemi oluşturmanın mümkün olduğunu savunur.

Plan 9, terminaller, CPU sunucuları ve dosya sunucuları gibi ayrı makinelerden oluşan dağıtık bir bilgi işlem ortamıdır. Kullanıcılar, bir raster ekran üzerinde pencere sistemi çalıştıran terminallerde çalışır. Yoğun bilgi işlem genellikle CPU sunucularında yapılırken, terminallerde de işlem yapmak mümkündür. Ayrı bir dosya sunucusu, hem terminaller hem de CPU sunucuları için dosya depolama sağlar. Plan 9'un en önemli iki fikri, "her şey bir dosyadır" ve "ad alanlarının (namespaces) kullanımı"dır. Sistemin geri kalan çoğu özelliği bu iki temel fikirden türemiştir.

Günümüzde Plan 9, orijinal haliyle varlığını sürdürmekle birlikte, 9front, 9legacy gibi çeşitli türevleri ve çatalları (forks) da bulunmaktadır. Bu türevler, orijinal Plan 9'un felsefesini modern ihtiyaçlara uyarlayarak veya belirli sorunlara çözüm bularak devam ettirmektedir. Plan 9, dağıtık sistem tasarımı ve işletim sistemi mimarisi üzerine düşünenler için hala önemli bir referans noktasıdır.

İçgörü

Dağıtık sistemler ve işletim sistemi tasarımı alanında, "her şey bir dosyadır" ve ad alanları gibi yenilikçi yaklaşımlarıyla modern sistemlere ilham veren temel bir araştırma projesidir.

Kaynak