Ana Sayfa

Plan 9: UNIX'in Mirasçısı mı, Yoksa Tamamen Farklı Bir Dünya mı?

1 dk okuma

Bell Labs tarafından orijinal UNIX tasarım ekibi tarafından geliştirilen Plan 9, 1992 yılında piyasaya sürülen ve sıfırdan yazılmış bir işletim sistemidir. UNIX ile benzer felsefeleri paylaşsa da, geriye dönük uyumluluk hedefi olmayan tamamen farklı bir sistemdir. Bu nedenle, UNIX benzeri bir deneyim bekleyen kullanıcılar için hayal kırıklığı yaratabilir. Plan 9, basitliğiyle öne çıkar; çekirdeği yalnızca 200.000 satır koddan oluşurken, kullanıcı alanı yaklaşık bir milyon satırdır. Karşılaştırmak gerekirse, Firefox web tarayıcısının kaynak kodu 24 milyondan fazla satırdır, bu da Plan 9'da modern web tarayıcılarının bulunmamasının nedenini açıklar.

Plan 9'un dördüncü sürümü 2002'de yayınlandı ve Bell Labs tarafından 2015'e kadar güncellemeler aldıktan sonra resmi olarak durduruldu. Ancak 2021 ortalarında, Bell Labs tüm Plan 9 kaynaklarının sahipliğini Plan 9 Vakfı'na devretti. Vakfın amacı geliştirmeye devam etmek olsa da, topluluk tarafından geliştirilen çeşitli fork'lar daha aktif durumdadır. Özellikle 2010 civarında ortaya çıkan 9front ve 9legacy öne çıkar. Günlük bir masaüstü sistemi olarak Plan 9 kullanmak isteyenler için 9front şiddetle tavsiye edilir. Çünkü 9front, USB belleklerin otomatik bağlanması, Wi-Fi desteği, çalışan ses ve video oynatma gibi modern kullanıcıların beklediği birçok özelliği sunar ve fiziksel donanım üzerinde çalışma olasılığı daha yüksektir.

9front, mükemmel bir Sıkça Sorulan Sorular (FQA) bölümüne ve topluluk wiki'sine sahiptir. Tarihsel merak için 9legacy (klasik Plan 9 ile neredeyse aynı) da denenebilir, ancak 9front daha güncel ve pratik bir deneyim sunar. Plan 9'un kendine özgü yapısı, onu sadece bir işletim sistemi olmaktan çıkarıp, bilgisayar bilimleri meraklıları için ilginç bir keşif alanı haline getirir.

İçgörü

Plan 9, UNIX'in yaratıcıları tarafından sıfırdan geliştirilmiş, basitlik ve farklı bir felsefe üzerine kurulu, günümüzde topluluk fork'ları ile yaşamını sürdüren alternatif bir işletim sistemi deneyimi sunar.

Kaynak