Simon Fraser Üniversitesi araştırmacıları, simüle edilmiş mikro yerçekiminde sadece birkaç gün geçirmenin kadınların kan pıhtılaşma şeklini değiştirebileceğini ve yörüngede altı ay veya daha fazla zaman geçiren astronotlar için sağlık izleme protokolleri hakkında önemli sorular ortaya çıkardığını belirtiyor. 2020'de Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bir kadın astronotun juguler veninde beklenmedik bir kan pıhtısı tespit edilmesiyle bu konu gündeme gelmişti. Uzay sağlığı araştırmaları bugüne kadar daha çok erkek katılımcılarla yapılmış olsa da, kadın astronot sayısının artmasıyla birlikte, yeni bir SFU-Avrupa Uzay Ajansı çalışması, mikro yerçekiminin özellikle kadınlarda kan pıhtılaşmasını nasıl etkilediğini inceledi.
Acta Astronautica dergisinde yayımlanan çalışma, 18 sağlıklı kadın katılımcının beş gün boyunca kuru daldırma tankında (ağırlıksızlığı simüle eden özel bir su banyosu) gerçek zamanlı pıhtılaşma tepkilerini inceledi. Rotasyonel tromboelastometri (ROTEM) adı verilen bir tanı yöntemi kullanılarak pıhtılaşmanın nasıl başladığı ve ilerlediği ölçüldü. Araştırmacılar, kadın katılımcıların kanının pıhtılaşmaya başlamasının daha uzun sürdüğünü, ancak pıhtılaşma başladığında daha hızlı oluştuğunu ve daha stabil, yani parçalanması daha zor olduğunu buldu. Menstrüel hormonların kan pıhtılaşması üzerinde herhangi bir etkisi olmadığı da tespit edildi.
Çalışmanın baş yazarı Tiffany Stead, bu kombinasyonun (daha yavaş başlangıç, daha hızlı oluşum, daha güçlü pıhtılar) kısa vadede doğası gereği tehlikeli olmadığını belirtse de, astronotlar için endişe verici olduğunu vurguluyor. Dünya'da kan pıhtıları genellikle bacaklarda oluşur ve vücuda pıhtıyı kendi kendine çözmesi veya doktorlar tarafından tedavi edilmesi için zaman tanır. Ancak yerçekimi olmadan, kan kafada toplanır ve pıhtıların juguler vende oluşma olasılığı artar. Juguler venden akciğerlere veya kalbe ulaşması kısa sürdüğü için, uzayda acil tıbbi müdahalenin zor olduğu bir ortamda ciddi sağlık olaylarına yol açabilir. Bu bulgular, kadın astronotların uzay görevleri için daha özel sağlık protokollerinin geliştirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Uzaydaki kadın astronotların sağlık güvenliği için mevcut protokollerin yeniden değerlendirilmesi ve kişiselleştirilmiş önlemlerin geliştirilmesi gerekiyor.