İtalyan çiftçi tavan arasında bulduğu tohumlarla antik buğdayı canlandırdı

İtalya'nın Parma kentinde yaşayan çiftçi Claudio Grossi, 1990'lı yılların başında çiftliğin tavan arasında büyük dedesinden kalan eski bir tohum çuvalı buldu. Yaklaşık 1915 yılından kaldığı tahmin edilen kurumuş tohumları gübre yığınına eken Grossi, modern ticari türlerin yaklaşık iki katı boya ulaşan ve tek bir sap üzerinde yedi başak veren sıra dışı bir buğday türü elde etti. Düşük su ihtiyacı ve kimyasal gübre gerektirmeyen yapısıyla dikkat çeken bitki, tarladaki yabani otları da boyu sayesinde baskıladı.

Parma Üniversitesi araştırmacıları tarafından yapılan laboratuvar analizleri, bitkinin Akdeniz havzası kökenli Triticum turgidum türü antik bir buğday olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları, "mucize buğday" olarak adlandırılan bu türün modern ticari buğdaylara kıyasla daha zengin fosfor, demir ve amino asit içeriğine sahip olduğunu, glüten oranının ise daha düşük kaldığını belirledi. Grossi, hamurun kabarma sorununu yerel fırıncılarla geleneksel yoğurma yöntemlerini uygulayarak aştı ve unu ticari üretime taşıdı.

Antik buğday türlerinin canlandırılması, aşırı hava olayları ve iklim krizine karşı tarımsal çeşitliliğin korunması açısından önem taşıyor. Uzmanlar, tek tip yüksek verimli buğdaylara bağımlılığın kuraklık dönemlerinde rekolte kayıplarını artırdığını belirtiyor. Nitekim 2024 yılında Sicilya'da yaşanan şiddetli kuraklık sırasında ticari buğday tarlaları terk edilirken, dayanıklı geleneksel tohumları eken üreticilerin hasat yapabildiği bildirildi.