Ana Sayfa

Küresel Gübre Krizi Kapıda: Hürmüz Boğazı Kapanması Gıda Tedarikini Tehdit Ediyor

1 dk okuma

Hürmüz Boğazı'nın ABD ve İsrail liderliğindeki askeri saldırıların ardından İran tarafından kapatılması, küresel ekonomide ciddi yankılar uyandırdı. Normalde dünya petrol ve gazının beşte birinin geçtiği bu stratejik su yolu, şimdi çatışma bölgesi haline geldi. Bu durum, petrol ve gaz fiyatlarında keskin artışlara yol açarken, Hindistan ve Sri Lanka gibi ülkelerde yakıt ve pişirme gazı sıkıntıları yaşanmasına neden oldu. Ancak, bu krizin çok daha derin bir etkisi olabilir: küresel gıda sistemi.

Basra Körfezi bölgesi, azotlu gübrelerin önde gelen ihracatçılarından biri konumunda. Tarım ürünlerinin büyümesi için hayati önem taşıyan bu gübrelerin üretimi, doğal gazdan hidrojen çıkarılması ve azotla birleştirilmesi gibi süreçlere dayanıyor. Küresel azotlu gübre ticaretinin neredeyse üçte biri ve fosfatlı gübre üretiminde temel olan kükürtün yaklaşık yarısı Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Ayrıca, Güneydoğu Asya'dan gelen palmiye yağı ve Körfez ülkelerine giden tahıl sevkiyatları da bu boğazın kapanmasından olumsuz etkileniyor.

Colorado Boulder Üniversitesi'nden gıda güvensizliği üzerine çalışan veri bilimcisi Ginni Braich, boğazın dünya genelindeki en önemli ulaşım koridorlarından biri olduğunu belirtiyor. Ticaretin durmasının ani ve zincirleme etkileri, küresel sistemin ne kadar birbirine bağlı ve kırılgan olduğunu gözler önüne seriyor. Kuzey yarımkürede bahar ekimlerinin yaklaşmasıyla birlikte, bu durumun zamanlaması da çiftçiler için daha kötü olamazdı. Bu kesinti, dünya genelinde büyük yankı uyandıracak devasa artçı şoklara neden olabilir.

İçgörü

Hürmüz Boğazı'nın kapanması, sadece enerji piyasalarını değil, aynı zamanda küresel gübre ve gıda tedarik zincirlerini de felce uğratarak dünya genelinde ciddi bir gıda krizine yol açma potansiyeli taşıyor.

Kaynak