Göbeklitepe'deki ilk bozulmamış mezarlar dağınık kemiklerin gizemini aydınlattı

Arkeologlar, Türkiye'deki Göbeklitepe ören yerinde Çanak Çömleksiz Neolitik B dönemine ait ilk iki bozulmamış mezarı tespit etti. Milattan önce 8700 ile 8000 yılları arasına tarihlenen bu mezarlar, 1995 yılından beri alanda sürdürülen kazılarda ortaya çıkarılan yüzlerce dağınık insan kemiği parçasına dair uzun süredir devam eden belirsizliği giderdi. Araştırma sonuçları, anıtsal yapılarda rastlanan kemiklerin tek ve sıradışı bir ritüelden ziyade höyüğün diğer kısımlarındaki standart mezarlardan kaynaklandığını gösterdi.

İncelenen ilk mezar, dikdörtgen bir yapının tabanı altındaki çukurda en az üç bireye ait kalıntıları barındırıyordu. Bu mezarda bir kadın, bir erkek ve bir genç kız iskeleti bulunurken el ve ayak gibi küçük kemiklerin varlığı cesetlerin başlangıçta bütün olarak gömüldüğünü kanıtladı. İkinci mezarda ise doğuya dönük şekilde bükülmüş pozisyonda yatan genç bir kadının iskeleti yer aldı. Kemiklerdeki kireçli tabaka oluşumu, toprak basıncı ve kemirgen izleri, alanda bulunan diğer 928 kemik parçasıyla birebir uyum sağladı.

Araştırmacılar, binaların zeminine gömülen cesetlerin höyüğün zamanla büyümesi, toprak kaymaları ve erozyon nedeniyle anıtsal yapılara doğru taşındığını açıkladı. Bölgede kafataslarında kasıtlı kesik izleri bulunan özel işlem görmüş buluntular yer alsa da dağınık kemiklerin büyük kısmının doğal çökme süreçleriyle yayıldığı anlaşıldı. Uzmanlar, Göbeklitepe'deki gömü uygulamalarının kronolojisini netleştirmek için doğrudan tarihlendirme çalışmalarının sürdürülmesi gerektiğini bildirdi.