Getty ve Türkmenistan Merv'deki Buda başını restore ediyor

Getty Müzesi ve Türkmenistan Devlet Müzesi, Merv antik kentinde bulunan beşinci ve altıncı yüzyıllara ait devasa Buda başını kurtarmak üzere ortak bir konservasyon projesi yürütüyor. Türkmenistan Bilimler Akademisi'nin yaklaşık 60 yıl önce yürüttüğü kazılarda keşfedilen 90 santimetre yüksekliğindeki eser, pişmemiş kilden üretildiği için yüksek derecede kırılganlık taşıyor. Zaman içinde dört ana parçaya ayrılan ve geçmişte uygunsuz modern malzemelerle onarılan heykel başı, Budizm'in Orta Asya'daki yayılımını gösteren en batıdaki örneklerden biri kabul ediliyor.

İtalya ve ABD'den uzmanların yer aldığı uluslararası koruma ekibi, Aşkabat'ta yürüttüğü çalışmalarda fotogrametri ve yapılandırılmış ışık taramalarıyla eserin hassas 3B modellerini oluşturdu. Geçmiş müdahalelerde uygulanan reçine, gazlı bez ve sentetik polimer dolgular mekanik yöntemlerle yüzeyden temizlendi. Parçaların iç yüzeylerini desteklemek amacıyla üç boyutlu yazıcılarla özel destek kalıpları basıldı. Temizlik çalışmaları sırasında, yüz parçası üzerinde uzun süredir gizli kalan ten renkleri ve canlı mavi göz pigmentleri gün yüzüne çıkarıldı.

Restorasyon sürecinde Getty Koruma Enstitüsü, heykelin yüzeyindeki kırmızı, sarı pigment katmanlarını ve boyanmamış mavi saç buklelerini inceleyerek antik döneme ait boya katmanlarını analiz etti. Dört ana parçanın birleştirilmesi ve sergilenmeye hazır hale getirilmesi için dijital rekonstrüksiyon süreci devam ediyor. ABD Büyükelçileri Kültürel Koruma Fonu tarafından desteklenen projenin tamamlanmasının ardından, restore edilen eser Aşkabat'taki müzede ziyaretçilerle buluşacak.