Tarihte ilk kez, Z Kuşağı ebeveynlerinden daha düşük bilişsel yeteneklere sahip bir nesil olarak karşımıza çıkıyor. 1800'lerin sonlarından bu yana her yeni nesil, bilişsel olarak bir önceki nesli geride bırakırken, günümüz çocukları bu trendin dışında kalıyor. Bilişsel sinirbilimci Dr. Jared Cooney Horvath, ABD Kongresi'ne sunduğu raporda, çocukların bilişsel gelişimindeki bu düşüşün endişe verici boyutlara ulaştığını belirtti. Horvath'a göre, önceki nesillerin daha uzun süre okula gitmesiyle bilişsel yeteneklerdeki artış normalleşmişken, Z Kuşağı bu artışı gösteremeyen ilk nesil.
Bu düşüşün temel nedeni olarak, 2010 civarında okullara dijital teknolojinin, yani ekranların girmesi gösteriliyor. Horvath, 80 ülkedeki verilerin, okullarda dijital teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte öğrenci performansının önemli ölçüde düştüğünü ortaya koyduğunu vurguluyor. Günde yaklaşık beş saat bilgisayar kullanan öğrencilerin, teknolojiye nadiren veya hiç dokunmayan öğrencilere göre bilişsel testlerde belirgin şekilde daha düşük puanlar aldığı belirtiliyor. Çoğu ülke bu düşüşe, standart test beklentilerini düşürerek ve dikkat sürelerini kısaltarak uyum sağlamaya çalışsa da, bu yaklaşımın işe yaramadığı ifade ediliyor.
Ancak Danimarka, bu düşüşe karşı farklı bir yol izliyor. Öğrencilerinin geride kaldığını fark eden Danimarka, 2025/2026 eğitim-öğretim yılından itibaren sınıflardan cep telefonlarını toplamakla kalmayıp, tablet, dizüstü bilgisayar ve diğer dijital cihazları da tamamen kaldırdı. Ülke, dijital öğrenmeyi büyük ölçüde bırakarak fiziksel ders kitaplarına ve geleneksel eğitim yöntemlerine geri dönüyor. Bu radikal adım, bilişsel gerilemeyle mücadelede standartları düşürmek yerine, köklü bir değişimle çözüme ulaşmayı hedefliyor.
Z Kuşağı'nın bilişsel yeteneklerindeki düşüş ve dijital teknolojinin eğitimdeki rolü, gelecekteki eğitim politikalarını ve nesillerin gelişimini derinden etkileyecek önemli bir konudur.