Ana içeriğe geç
Bilim

Fosil yakıt salımı yeni buzul çağını durdurdu

Öne çıkanlar

  • Barnes Buz Örtüsü, yaklaşık 2 bin yıl önce başlayan büyümesini 1960 civarında aniden durdurdu ve küçülmeye geçti.
  • Buz tabakasının altında korunan yosunlar ve radyoaktif izotoplar, buz örtüsünün en küçük seviyesine 3 bin yıl önce ulaştığını gösterdi.
  • Bazı uzmanlar buzul döngüsünün durduğu tezine karşı çıkarak yeni buzul çağının zaten 50 bin yıldan önce başlamayacağını savundu.

Science dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, insanların fosil yakıt tüketimi nedeniyle Dünya'nın bir sonraki buzul çağını başlamadan durdurduğunu gösterdi. Kanada'nın Nunavut bölgesindeki Baffin Adası'nda bulunan ve eski Laurentide Buz Tabakası'nın kalıntısı olan Barnes Buz Örtüsü, yaklaşık 2 bin yıl önce doğal soğuma döngüsüyle yeniden büyümeye başladı. Bilim insanları, bu büyümenin yeni bir buzul çağının başlangıcı olduğunu ancak 1960 civarında insan kaynaklı sıcaklık artışı sebebiyle aniden tersine dönerek küçülmeye geçtiğini belirledi.

Araştırmacılar, buz örtüsünün ana kayaya yapışık olması ve kaymaması sayesinde buzun altında korunan eski yosunları toplayarak tarihlendirdi. Ekip, buz örtüsünün sınırlarının yosunları kaplama sürecini takip etti ve kayalardaki nadir radyoaktif izotopları inceleyerek bölgenin geçmişini yeniden modelledi. Veriler, buz tabakasının 3 bin yıl önce en küçük boyutuna indiğini, ardından 2 bin yıl önce yeniden büyümeye geçtiğini ve 1960'larda atmosfere salınan yoğun sera gazlarıyla bu sürecin kesintiye uğradığını ortaya koydu.

Araştırmada yer almayan bazı iklim bilimciler ise bulguların tek bir bölgesel buz örtüsüne dayandığını ve yeni bir buzul çağının başladığını söylemek için yetersiz kaldığını kaydetti. Potsdam İklim Etki Araştırmaları Enstitüsü'nden Andrey Ganopolski, küresel ısınma olmasa bile yeni bir buzul çağının en az 50 bin yıl boyunca beklenmediğini ifade etti. Çalışmanın yazarları ise bulguların Dünya sisteminin insan faaliyetleriyle ne kadar derin biçimde bozulduğunu gösterdiğini söyledi.

Kaynak

Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.