EFF (Electronic Frontier Foundation), Telif Hakkı Haftası kapsamında, günümüzün "sadece kiralama" odaklı telif hakkı kültürünün olumsuz etkilerini ele alıyor. Netflix, Spotify ve Amazon gibi platformların yaygınlaşmasıyla, birçok kullanıcı telif hakkıyla korunan eserlere dijital olarak erişiyor ancak bunları satın alma imkanından mahrum kalıyor. Bu durum, kullanıcıları çeşitli hüküm ve koşullara tabi kiralama modellerine mahkum ederken, dijital içeriğin yeniden satılması, ödünç verilmesi veya kişisel kullanım için saklanması gibi eylemlerin kopyalama gerektirmesi nedeniyle ABD telif hakkı yasalarında ciddi boşluklar ortaya çıkıyor. Özellikle 1976 Telif Hakları Yasası'nın 50. yıldönümüne yaklaşırken, yasanın güncellenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Makale, ABD telif hakkı hukukunun temel taşlarından biri olan "ilk satış doktrini" (first sale doctrine veya telif hakkı tükenmesi) ilkesinin azalan etkisine dikkat çekiyor. Bu ilke, bir eseri satın aldıktan sonra onu yeniden satma, ödünç verme veya dilediğiniz gibi kullanma hakkını tanır. Ancak mahkemeler, bu ilkenin yalnızca dağıtım için geçerli olduğuna, kopyalama için geçerli olmadığına hükmetti. Bu durum, dijital bir ders kitabını bir cihazdan diğerine kopyalamak gibi basit bir eylemin bile yasal koruma dışında kalmasına neden oluyor. Sonuç olarak, kültür ve sanata erişimimiz büyük şirketlerin keyfi kararlarına bağlı hale geliyor. Fiziksel medyada ikinci el pazarlarını, topluluk değişimlerini ve kütüphaneleri mümkün kılan ilk satış ilkesinin dijital dünyada işlememesi, kültürel paylaşımı ve erişilebilirliği kısıtlıyor.
Yeni abonelik ve kiralama hizmetleri cazip başlangıç maliyetleri sunsa da, beraberinde belirsizlikleri getiriyor. Sevdiğiniz bir diziyi farklı platformlarda kovalamak zorunda kalabilir veya bir anda hiçbir yerde bulamayabilirsiniz. Hatta Mad Men veya Buffy the Vampire Slayer hayranlarının yaşadığı gibi, kötü bir yeniden düzenleme ile karşılaşabilirsiniz. Bu durum, telif hakkı yasalarının dijital çağın gerçeklerine göre yeniden düzenlenmesi gerektiğini ve tüketicilerin haklarının korunmasının önemini gösteriyor.
Dijital içerik kiralama modelleri ve telif hakkı yasalarındaki boşluklar, tüketicilerin kültürel eserlere erişimini kısıtlayarak ve "ilk satış doktrini" gibi temel hakları zayıflatarak herkesi olumsuz etkiliyor.