CERN parçacık hızlandırıcı kontrol sistemlerini Debian'a taşıyor
Öne çıkanlar
- Red Hat'in yeni CPU optimizasyon bayrakları CERN'in mevcut kontrol sistemlerinin yüzde 65'ini çalışamaz hale getirdi.
- Donanım yenileme maliyetinin 5,4 milyon İsviçre frangını aşması nedeniyle 2 bin 200 bilgisayar Debian'a geçiriliyor.
- Operatör konsolları ve veri merkezleri AlmaLinux kullanmaya devam ederken yalnızca yer altı ön uç sistemler Debian'a taşındı.
Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN), Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nı yöneten gömülü kontrol sistemlerinde CentOS Linux'tan Debian'a geçiş sürecini başlattı. MiniDebConf Winterthur 2026 etkinliğinde konuşan CERN mühendisleri Federico Vaga ve Nikos Tsipinakis, yerin 100 metre altındaki hızlandırıcı donanımlarını yöneten yaklaşık 2 bin 200 adet endüstriyel bilgisayarın Debian Trixie sürümüne taşınacağını duyurdu. Uzun süredir CentOS 7 kullanan kurum, Red Hat ekosistemindeki mimari değişiklikler nedeniyle bu stratejik kararı aldı.
Taşıma kararının temelinde Red Hat'in RHEL 9 ve RHEL 10 sürümlerinde x86-64-v2 ve v3 mikro mimari bayraklarını zorunlu kılması yatıyor. CERN mühendislerinin yaptığı analizler, hızlandırıcı kontrolünde kullanılan özel PCI ve VMEbus kartlarına sahip bilgisayarların yüzde 65'inin bu yeni derleme gereksinimleri nedeniyle açılamadığını ortaya koydu. Özel kontrol kartlarını ve yer altındaki 70 bin kabloyu yenilemenin tahmini 5,4 milyon İsviçre frangı maliyet yaratması ve fiziksel tünellerde yer darlığı bulunması, ekibi geniş donanım desteği sunan Debian'a yöneltti.
Geçiş yalnızca yer altındaki ön uç bilgisayarları kapsıyor; veri merkezi sunucuları ve operatör konsolları AlmaLinux ile çalışmayı sürdürüyor. CERN, 2041 yılına kadar planlanan hızlandırıcı çalışma takvimi doğrultusunda, Freexian tarafından sunulan genişletilmiş uzun vadeli destek (ELTS) sayesinde Debian 13 sürümünü 2035'e kadar kullanmayı hedefliyor. Kurum ayrıca mevcut Koji paket derleme altyapısına özel bir eklenti entegre ederek Debian paketlerini kendi sistemleri üzerinden dağıtmaya başladı.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.