Pekin Üniversitesi'nden Yongyuan He ve Yi Bu tarafından PNAS dergisinde yayımlanan yeni bir rapora göre, birçok bilim insanı akademik çalışmalarında yapay zeka (AI) araçlarını kullanmasına rağmen bu durumu belirtmiyor. 2021-2025 yılları arasında 5.114 dergide yayımlanan 5,2 milyondan fazla makaleyi analiz eden çalışma, bilimsel yayıncılıkta şeffaflığı korumayı amaçlayan mevcut kuralların yetersiz kaldığını gösteriyor. Araştırmacılar, dergilerin hizmet koşullarını inceleyerek AI kullanımına ilişkin politikalarını dört gruba ayırdı: AI'ı yasaklayanlar, açıklama gerektirenler, açık politikası olanlar ve hiç bahsetmeyenler. İncelenen dergilerin yaklaşık %70'inin artık resmi AI politikalarına sahip olduğu belirlendi.
Çalışma, makalelerin yazım stilini Maximum Likelihood Estimation adı verilen istatistiksel bir yöntemle analiz etti. Bu yöntem, AI modellerinin insanlara kıyasla belirli kelime seçimlerini daha sık tekrar etmesi gibi yapay zeka katılımının belirgin işaretlerini arıyor. Sonuçlar, tüm disiplinlerde ve çoğu dergide AI destekli yazımda güçlü bir artış olduğunu ortaya koydu. En şaşırtıcı istatistik ise, 2023'ten bu yana yayımlanan makalelerin yalnızca %0,1'inin (75.172 makaleden sadece 76'sı) AI araçlarının kullanımını açıkladığı oldu. AI içeriğindeki en yüksek büyüme fizik bilimlerinde ve Çin ile Brezilya gibi İngilizce konuşmayan ülkelerde gözlemlendi.
Bilim insanlarının AI kullanımını neden açıklamadığına dair birkaç neden öne sürülüyor. Bunlardan biri, yazarların AI kullandıklarını itiraf etmenin çalışmalarının özgünlüğüne dair şüphe uyandırabileceği ve itibarlarına zarar verebileceği endişesi. Diğer bir neden ise, kuralların bazen belirsiz olması ve yazarların ne zaman açıklama yapmaları gerektiğinden emin olamamaları. Çalışmanın yazarları, bu şeffaflık boşluğunu kapatmak için adımlar atılması gerektiğini vurgulayarak, "Bulgularımız, mevcut politikaların şeffaflığı teşvik etmede veya AI benimsenmesini kısıtlamada büyük ölçüde başarısız olduğunu gösteriyor. Bilimde sorumlu AI entegrasyonunu teşvik etmek için etik çerçevelerin yeniden değerlendirilmesini acilen talep ediyoruz" ifadelerini kullandılar.
Bilimsel yayıncılıkta yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasına rağmen, şeffaflık eksikliği akademik dürüstlük ve güvenilirlik konusunda ciddi soruları gündeme getiriyor.