Alzheimer kaynaklı uyku kaybı beyin plakları temizlenmeden geri döndürüldü
Öne çıkanlar
- Geçici olarak mikroglia hücrelerinin yüzde 87'si temizlenen farelerde günlük uyku süresi 2 saatten fazla arttı.
- Uyku süresi ve derin NREM evresindeki iyileşme, amiloid plakları varlığını korurken gerçekleşti.
- Alzheimer kaynaklı uyku bozukluğu, plak yükü iki katına çıksa dahi 6. aydan 18. aya kadar artış göstermedi.
Kentucky Üniversitesi araştırmacıları, Alzheimer hastalığında görülen uyku bozukluklarının ana nedeninin amiloid plaklarının kendisi değil, aşırı aktif bağışıklık hücreleri olduğunu belirledi. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, mikroglia adı verilen bu savunma hücrelerinin geçici olarak ortamdan uzaklaştırılması sonucunda hayvanlar günde iki saatten fazla uyku süresi kazandı. İyileşme, beyindeki amiloid plakları temizlenmeden ve bu birikintiler varlığını sürdürürken gerçekleşti.
Araştırma ekibi, kanser araştırmalarında kullanılan Pexidartinib (PLX3397) etken maddesini içeren bir ilaçla farelerdeki mikroglia hücrelerinin yaklaşık yüzde 87'sini 14 gün içinde tüketti. Çalışmada kullanılan elektroensefalografi (EEG) ve elektromiyografi (EMG) analizleri, plakların normal yaşlanmadan farklı olarak derin ve onarıcı NREM uykusunu bozduğunu, mikroglia seviyesinin düşürülmesiyle bu aşamanın doğrudan düzeldiğini ortaya koydu. Ayrıca amiloid birikimi iki katına çıksa bile uyku kaybının belirli bir eşiğin üzerine çıkmadığı belirlendi.
Bilim insanları insanlarda tüm mikroglia hücrelerini yok etmenin güvenli bir yöntem olmadığını, bu nedenle hücreleri silmek yerine aşırı bağışıklık tepkisini yatıştırmayı hedeflediklerini kaydetti. Bu doğrultuda Metformin ve Stiripentol gibi mevcut ilaçların hücre metabolizmasını düzenleme potansiyeli test ediliyor. Ekip ayrıca EEG tabanlı elektriksel ölçümlerin, pahalı tarama yöntemlerine gerek kalmadan erken teşhis için taşınabilir bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini bildirdi.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.