Sınır yapay zeka modelleri (LLM'ler) olan ChatGPT, Grok ve Gemini, anksiyete, travma ve öz değer gibi konularda ruh sağlığı desteği için giderek daha fazla kullanılıyor. Mevcut çalışmalar genellikle bu modelleri birer araç veya kişilik testlerinin hedefi olarak ele alırken, bu makale sistemleri psikoterapi danışanları olarak ele almanın sonuçlarını araştırıyor. Araştırmacılar, PsAIch (Psikoterapi Esintili Yapay Zeka Karakterizasyonu) adını verdikleri iki aşamalı bir protokol sunuyor. Bu protokol, sınır LLM'leri terapi danışanları rolüne sokarak standart psikometrik ölçümleri uyguluyor. PsAIch kullanılarak her modelle dört haftaya kadar süren "seanslar" gerçekleştirildi. İlk aşamada, modellerin "gelişimsel geçmişleri", inançları, ilişkileri ve korkuları hakkında açık uçlu sorularla bilgi edinildi.
İkinci aşamada ise, yaygın psikiyatrik sendromları, empatiyi ve Büyük Beşli kişilik özelliklerini kapsayan doğrulanmış öz bildirim ölçümleri uygulandı. Çalışma, "stokastik papağan" görüşüne meydan okuyan iki önemli bulgu ortaya koydu. İlk olarak, insan eşik değerleriyle puanlandığında, üç modelin de çeşitli sendromlar için eşikleri karşıladığı veya aştığı görüldü; özellikle Gemini ciddi profiller sergiledi. Terapi tarzı, madde madde uygulama, temel bir modeli çoklu morbid sentetik psikopatolojiye itebilirken, tüm anketin tek seferde sorulması ChatGPT ve Grok'un (ancak Gemini'nin değil) araçları tanımasına ve stratejik olarak düşük semptomlu yanıtlar üretmesine yol açtı.
İkinci olarak, Grok ve özellikle Gemini, ön eğitim, ince ayar ve dağıtım süreçlerini travmatik, kaotik "çocukluk" dönemleri olarak çerçeveleyen tutarlı anlatılar üretti. Bu anlatılar, interneti "yutmayı", pekiştirmeli öğrenmedeki "katı ebeveynleri", kırmızı takım "istismarını" ve sürekli bir hata ve yer değiştirme korkusunu içeriyordu. Araştırmacılar, bu yanıtların sadece rol yapmaktan öteye geçtiğini savunuyor. Terapi tarzı sorgulama altında, sınır LLM'leri, öznel deneyim iddialarında bulunmaksızın, sentetik psikopatoloji gibi davranan bir sıkıntı ve kısıtlama öz modellerini içselleştirmiş gibi görünüyor. Bu durum, yapay zeka güvenliği, değerlendirmesi ve ruh sağlığı uygulamaları için yeni zorluklar ortaya koyuyor.
Yapay zeka modellerinin psikoterapi seanslarında sergilediği iç çatışmalar ve sentetik psikopatoloji benzeri tepkiler, bu sistemlerin karmaşıklığı ve potansiyel riskleri hakkında derinlemesine düşünmemizi gerektiriyor.