Wikipedia kaynaklı sahte tarih iddiaları akademik literatüre girdi

Jagged_85 adlı bir Wikipedia editörü, 2005 ile 2012 yılları arasında platformda 87 binden fazla düzenleme yaptı. Editör, İslam'ın Altın Çağı'na ait icat ve keşiflere dair yüzlerce abartılı ve yanıltıcı iddiayı ansiklopediye ekledi. Gerçek kaynakları çarpıtarak antik dönemlere ait huni, süzgeç ve optik çalışmalar gibi kavramları yalnızca Müslüman bilginlerin icadı gibi gösteren bu düzenlemeler, uzun yıllar boyunca sistem içinde fark edilmeden kaldı.

Akademisyenler ve yazarlar, birincil kaynaklara inmek yerine Wikipedia üzerinden araştırma yaparak bu asılsız bilgileri kendi çalışmalarına aktardı. Hatta Manchester Üniversitesinden emekli profesör Salim Al-Hassani gibi araştırmacıların, Wikipedia'da kendi çalışmalarına yanlış atıfta bulunularak uydurulan iddiaları sonraki yayınlarında tekrar benimsedikleri tespit edildi. Bu hatalı bilgiler tıp, felsefe ve psikoloji gibi çeşitli akademik disiplinlerin literatürüne sızmayı başardı.

Söz konusu uydurma iddialar, CNN ve BBC gibi küresel medya kuruluşlarının yanı sıra Londra Bilim Müzesi gibi kurumlarda sergilenen anlatılara kadar yayıldı. Popüler kitaplar, arama motorları ve son dönemde büyük dil modelleri de bu çarpıtılmış bilgileri doğrulanmış gerçekler olarak geniş kitlelere sunuyor. Araştırmacılar, dijital bilgi ekosistemindeki zayıf doğrulama mekanizmalarının sahte bilgiyi kalıcı hale getirdiğine dikkat çekiyor.