Vesuvius Challenge ekibi 2000 yıllık PHerc 306B parşömenindeki yazıları çözdü
Öne çıkanlar
- Liam Warner ve Nicola Bodill, PHerc. 306B parşömeninden metin çıkararak 50 bin dolarlık ödülü kazandı.
- Mürekkep tespiti, iki farklı yapay zeka modelinin ortak tahminleri birleştirilerek başarıldı.
- Okunan metnin felsefi eserlerde yer alan 'kendi içinde arzulanır olan' ifadesi olduğu belirlendi.
Vesuvius Challenge topluluğu, MS 79 yılında Vezüv Yanardağı'nın patlamasıyla kömürleşen Herculaneum parşömenlerinden PHerc. 306B içindeki metinleri 2000 yıl sonra ilk kez okumayı başardı. Yarışmayı düzenleyen ekip, toplam 25 başvuruyu inceledikten sonra 50 bin dolarlık İlk Harfler Ödülü'nü araştırmacılar Liam Warner ve Nicola Bodill'e verdi. Napoli Ulusal Kütüphanesi'nde korunan parşömenin Grenoble'daki ESRF tesisinde çekilen mikro-BT taramaları üzerinden çalışan ikili, 4 santimetrekarelik alanda en az 10 okunabilir karakter hedefini aştı.
Araştırmacılar, 3 boyutlu taramalardan katman çıkarmak için VC3D yazılımının GrowPatch aracını kullandı. Mürekkep tespiti aşamasında ise açık kaynaklı TRACE v3B modeli ile özel olarak ince ayar yapılan A-hn modelinin çıktıları birleştirildi. Papiroloji uzmanları, elde edilen gelişmiş görüntüleme sayesinde daha önce belirsiz kalan harf kalıplarını çözümledi ve Antik Yunanca metnin felsefi bir ifadeye işaret ettiğini belirledi. İncelemede, Epikürosçu metinlerde sıklıkla geçen ve 'kendi içinde arzulanır olan' anlamına gelen kalıbın yer aldığı tespit edildi.
Bu gelişmeyle birlikte PHerc. 306'nın iki parçasından biri olan 306B'nin orijinal rulosunun üst kısmı olduğu kanıtlandı. Organizatörler, henüz çözülememiş 20 parşömenin daha taranmış halde beklediğini ve bir parşömenin yüzde 70'ini asgari insan müdahalesiyle açıp okuyacak ilk ekibe 800 bin dolarlık büyük ödül verileceğini bildirdi. Ekip, geliştirdikleri yapay zeka modelini ve veri setlerini GitHub ile Hugging Face üzerinden açık erişime sundu.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.