Veritabanı işlemleri (transaction'lar), SQL veritabanlarının temel çalışma prensiplerinden biridir ve her gün milyarlarca uygulama tarafından kullanılmaktadır. Bir işlem, veritabanı üzerinde tek bir atomik operasyon olarak gerçekleştirilmesini istediğimiz bir dizi eylemdir. Bu eylemler, veri okuma, oluşturma, güncelleme ve silme gibi çeşitli sorguları içerebilir. MySQL ve Postgres gibi veritabanlarında, bir işlem begin; komutuyla başlatılır ve commit; komutuyla sonlandırılır. commit; işlemi, yapılan tüm değişiklikleri veritabanına atomik olarak uygular.
Beklenmedik durumlar, örneğin donanım arızaları veya elektrik kesintileri gibi fiziksel dünya olayları nedeniyle işlemlerin taahhüt edilemeyebileceği durumlar olabilir. MySQL ve Postgres gibi modern veritabanları, bu tür senaryoları felaket kurtarma teknikleri (örneğin Postgres'in WAL mekanizması) kullanarak doğru bir şekilde yönetmek üzere tasarlanmıştır. Ayrıca, bir işlemin ortasında eksik veya beklenmedik veriyle karşılaşılması ya da bir istemciden iptal talebi gelmesi gibi durumlarda, kısmen yürütülmüş bir işlemi kasıtlı olarak geri almak isteyebiliriz. Bu gibi durumlarda rollback; komutu kullanılır; bu komut, işlem sırasında yapılan tüm değişiklikleri geri alır ve veritabanını işlemden önceki haline döndürür.
İşlemlerin en önemli faydalarından biri, birçok sorgunun birbirini etkilemeden eş zamanlı olarak yürütülmesine olanak tanımasıdır. Bir işlem içindeki değişiklikler, commit; edilene kadar diğer oturumlar tarafından görülemez. Bu izolasyon, veritabanının tutarlılığını sağlar. Örneğin, bir oturumda yapılan bir güncelleme, işlem taahhüt edilene kadar başka bir oturumda görünmez. rollback; yapıldığında ise, hiçbir değişiklik kalıcı olmaz ve diğer oturumlar bu değişiklikleri asla görmez. Bu özellik, veritabanının her zaman tutarlı bir görünüm sunmasını garanti eder.
Veritabanı işlemleri, veri bütünlüğünü ve tutarlılığını sağlayarak çoklu kullanıcı ortamlarında güvenilir veri manipülasyonunun temelini oluşturur.