UNIX benzeri ve POSIX uyumlu işletim sistemlerinin atomik olarak gerçekleştirebildiği işlemler, kilit mekanizmalarına (mutex veya okuma/yazma kilitleri) ihtiyaç duymadan iş parçacığı güvenli (thread-safe) ve çoklu süreç güvenli (multi-process-safe) programlar oluşturmak için temel yapı taşları sunar. Bu yaklaşımın temel felsefesi, mümkün olduğunca işi çekirdeğe (kernel) bırakmaktır. Zira çekirdek geliştiricilerine duyulan güven, genellikle bireysel geliştiricilerin kendi kilit mekanizmalarını tasarlamasına kıyasla daha fazladır ve zaten atomik olan bir işlem için CPU zamanını kilitlemeye harcamak verimsizdir. Ancak, bu tekniklerin NFS bağlantıları üzerinde kullanıldığında sorunlar yaratabileceği unutulmamalıdır, çünkü birden fazla çekirdek işin içine girdiğinde atomiklik garantisi ortadan kalkar.
Makale, özellikle dosya yolları üzerinde gerçekleştirilebilen atomik işlemlere odaklanmaktadır. Örneğin, mv -T <oldsymlink> <newsymlink> komutu, rename(2) sistem çağrısını kullanarak bir sembolik bağlantının hedefini atomik olarak değiştirebilir; bu, yeni kod dağıtımında kritik bir öneme sahiptir. Benzer şekilde, link(oldpath, newpath) fonksiyonu, newpath adında yeni bir sabit bağlantı oluşturarak oldpath ile aynı inode'a işaret eder. Eğer newpath zaten varsa EEXIST hatası döndürmesi, bu mekanizmayı dosya kilitleme için kullanışlı kılar. Bu yöntem, kilidin ls(1) komutuyla görünür olması avantajını sunar.
Dizinler için ise symlink(oldpath, newpath) fonksiyonu, link(2)'ye benzer şekilde çalışır ancak aynı inode'a sabit bağlantı yerine yeni bir inode'da sembolik bağlantı oluşturur. Bu, dizinleri atomik olarak kilitlemek için mükemmel bir yöntemdir, zira newpath zaten mevcutsa EEXIST hatası verir. Ancak, hedef inode'u kaldırılmış "sarkan" (dangling) sembolik bağlantılara dikkat etmek gerekir, zira open(2) bu durumda ENOENT hatası döndürecektir. rename(oldpath, newpath) fonksiyonu da, oldpath ve newpath aynı dosya sistemi üzerinde olmak kaydıyla, bir dosya yolunu atomik olarak değiştirebilir. Bu atomik işlemler, karmaşık kilit mekanizmalarına gerek kalmadan güvenli ve verimli sistemler geliştirmek için güçlü araçlardır.
UNIX sistemlerinde atomik işlemler, geliştiricilere kilit mekanizmalarına ihtiyaç duymadan güvenli ve performanslı çoklu iş parçacığı ve çoklu süreç uygulamaları oluşturma imkanı sunar.