Şubat 2025'te Batı Avrupa üzerinde yaşanan bir SpaceX roket arızası, gökyüzünü alevlere boğduğunda, enkazın atmosferimizi kirletip kirletmediği belirsizdi. Ancak bilim insanları, kontrolsüz roketin atmosfere yeniden girişini, Dünya'dan 100 km'den daha az yükseklikte ölçülen bir lityum bulutuyla doğrudan ilişkilendirdi. Bu, bilinen bir uzay enkazının Dünya'ya düşmesi ile kirlilik seviyeleri arasında doğrudan bir bağlantı kurulan ilk çalışma olma özelliğini taşıyor. Araştırmacılar, SpaceX CEO'su Elon Musk'ın önümüzdeki yıllarda bir milyon uydu fırlatma taahhüdü göz önüne alındığında, bu kirliliğin buzdağının sadece görünen kısmı olabileceği konusunda uyarıyor.
Leibniz Atmosferik Fizik Enstitüsü'nden Prof. Robin Wing ve Leeds Üniversitesi'nden Prof. John Plane liderliğindeki ekip, alüminyum-lityumdan yapılmış roket gövdesinden salınan metal atomlarını tespit etmek için bir lazer kullandı. Çalışmaları sonucunda, Dünya'dan yaklaşık 100 km yükseklikteki atmosferdeki lityum miktarının on kat arttığını belirlediler. Doğal olarak küçük meteorlardan günlük 50-80 gram lityum atmosfere karışırken, tek bir Falcon 9 roketinin yaklaşık 30 kg lityum içerdiği düşünüldüğünde, bu artışın oldukça önemli olduğu vurgulanıyor. Bilim insanlarının en büyük endişesi ise alüminyum ve alüminyum oksitlerin ozon tabakasıyla etkileşime girmesi.
Bu kirliliğin Dünya atmosferinin yapısı üzerindeki uzun vadeli sonuçları henüz bilinmemekle birlikte, olumlu olmayacağı tahmin ediliyor. Kirlilik, atmosferdeki aerosolleri ve bunların iklimimizi ve sıcaklığımızı düzenleme yeteneklerini bozabilir. Prof. Wing, durumu geçen yüzyılda ozon tabakasında delik açan ve sonunda yasaklanan kloroflorokarbon (CFC) kirleticilerine benzetiyor. Erken ölçümlerle potansiyel sorunların ciddileşmeden önce tespit edilebileceğini umuyor. Daha önceki araştırmalar, atmosferdeki aerosollerin %10'unun zaten uzay enkazı tarafından kirlendiğini gösteriyor. SpaceX ise BBC News'in yorum taleplerine yanıt vermedi.
Uzaydan düşen roket enkazının atmosferdeki kimyasal kirliliği doğrudan artırdığı ve gelecekteki uzay faaliyetlerinin çevresel etkileri hakkında ciddi endişeler doğurduğu bilimsel olarak kanıtlandı.