Sırbistan'daki 6 bin 800 yıllık yerleşim sanılandan büyük çıktı
Öne çıkanlar
- Opovo yerleşiminin yüzölçümü yeni ölçümlerle 5 hektardan 9,4 hektara çıktı.
- Yerleşimin zirve nüfusunun yaklaşık 200 kişiden 711 kişiye ulaştığı belirlendi.
- Konut boyutlarına dayalı Gini katsayısı 0,22 olarak ölçüldü ve düşük eşitsizliğe işaret etti.
- Alanda 180 ile 220 arasında konut yapısı ve beş koruyucu hendek tespit edildi.
Alman ve Sırp araştırmacılardan oluşan ortak bir ekip, Sırbistan'daki Opovo Ugar-Bajbuk Neolitik yerleşiminin düşünülenden iki kat daha büyük olduğunu belirledi. Archaeologia Austriaca dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Vinča kültürüne ait 6 bin 800 yıllık alanın yaklaşık 9,4 hektarlık bir yüzölçümüne yayıldığı ve zirve döneminde 711 kişiyi barındırdığı kaydedildi. 1980'lerde yapılan ilk incelemeler, bölgenin yalnızca 5 hektar olduğunu ve 200 kişilik küçük bir köyden ibaret kaldığını öngörüyordu.
Araştırmacılar 2022 ile 2024 yılları arasında alanı jeomanyetik taramalar, karot örnekleri ve radyokarbon testleriyle yeniden inceledi. Yerleşimin milattan önce 4850 ile 4725 yılları arasında kesintisiz geliştiği ve zamanla genişleyen beş ayrı hendek sistemiyle çevrelendiği saptandı. Alanda 180 ile 220 arasında ev yapısının varlığı haritalandı. İnşa edilen devasa hendek sisteminin zorla çalıştırma olmadan, toplumsal iş birliğiyle yapıldığı aktarıldı.
Konut boyutları arasındaki farkları inceleyen uzmanlar, maddi zenginlik eşitsizliğini ölçen medyan Gini katsayısını 0,22 olarak hesapladı. Bu oran, yerleşimde hiyerarşik bir sınıf ayrımı yerine düşük düzeyde bir eşitsizlik ve ortaklaşa bir toplumsal düzen olduğunu gösterdi. Yerleşimin milattan önce 4725 civarında neden terk edildiği ise henüz netleşmedi.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.