Yaklaşık bir asırdır evlerin vazgeçilmezi olan Scotch tape, bilimsel sürprizler barındırmaya devam ediyor. Araştırmacılar, Scotch tape hızla soyulduğunda çıkan ve tırnakların tahtaya sürtünmesine benzeyen gıcırtı sesinin ardındaki sırrı çözdü. Physical Review E dergisinde yayımlanan yeni bir makaleye göre, bu ses, bant boyunca süpersonik hızlarda yayılan mikro çatlakların neden olduğu şok dalgalarından kaynaklanıyor. Bu keşif, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız basit bir olayın arkasındaki karmaşık fiziksel süreçleri gözler önüne seriyor.
Scotch tape, 1930 yılında 3M mühendisi Richard Drew tarafından geliştirildi. İki renkli araba tasarımlarında kullanılan yapıştırıcıların boyayı kaldırması sorununa çözüm arayışıyla ortaya çıkan Drew, doğru yapışkanlıkta bir zımpara kağıdı yapıştırıcısını selofan bant üzerine uyguladı. Büyük Buhran döneminde tüketiciler tarafından eşyaları tamir etmek için yaygın olarak kullanılan bant, o günden bu yana popülaritesini korudu. Drew ayrıca, bant için salyangoz tarzı dispenser'ın da mucitlerinden biriydi.
Fizikçiler arasında da büyük ilgi uyandıran Scotch tape, 1939'da bant soyulurken ışık üretebildiği fark edildi. Tribolüminesans olarak bilinen bu fenomen, bir malzemenin ezilmesi, yırtılması, ovulması veya çizilmesiyle ışık üretmesidir. Elmasların kesim sırasında mavi veya kırmızı parlaması ya da seramiklerin kesilirken sarı-turuncu ışık yayması buna örnek gösterilebilir. En popüler örneklerden biri ise Wint-O-Green Life Savers şekeridir: karanlık bir yerde ezildiğinde ortaya çıkan kıvılcımlar, şeker kristallerindeki elektronların hava molekülleriyle çarpışarak UV ışığı yaymasıyla oluşur ve kış yeşili yağı sayesinde mavi ışığa dönüşerek görünür hale gelir.
Günlük bir nesnenin basit bir eyleminin ardındaki karmaşık fiziksel mekanizmaları anlamak, temel bilimsel araştırmaların ne kadar şaşırtıcı olabileceğini gösteriyor.