Ruliology, Stephen Wolfram tarafından 2021'de ortaya atılan ve hızla ilgi gören yeni bir bilim dalıdır. Temel olarak, belirli basit kuralları takip eden sistemlerin veya "hesaplamalı evren"deki olası programların nasıl davrandığını inceler. Bu, soyut kuralların (programlar olarak tanımlanabilen) ne yaptığını anlamaya odaklanan saf ve temel bir bilimdir. Wolfram, bu bilimin ne bilgisayar bilimi ne de matematik olduğunu vurgular. Bilgisayar bilimi, belirli amaçlar için inşa edilen programlarla ilgilenirken, ruliology "hesaplamalı evrenin vahşi doğasında" bulunan programları keşfeder. Matematik ise ispatlanabilecek çerçeveler bulmaya odaklanırken, ruliology kuralların ne yaptığını gözlemlemeyi esas alır. Kırk yıldır üzerinde çalıştığı bu alanın zengin ve geniş bir bilim olduğunu belirtir.
Wolfram, bu yeni bilime uygun bir isim arayışında uzun süre düşündükten sonra "ruliology" terimine karar vermiştir. Bu ismin, kuralları ve onların sonuçlarını inceleme amacını en iyi şekilde yansıttığına inanmaktadır. Ruliology, soyut kurallar belirleyip onların davranışlarını gözlemlemeye dayanan, son derece temiz ve kesin bir bilimdir. Tekrarlanabilirlik gibi sorunları yoktur; bir kuralı çalıştırdığınızda her zaman aynı sonucu verir. Örneğin, belirli bir hücresel otomatın veya Turing makinesinin ne yaptığını anlamak, ruliology'nin spesifik sorularına örnek teşkil eder. Bu alan, kuralların karmaşık ve beklenmedik davranışlarını keşfetme potansiyeli taşır ve "ruliologist" olarak adlandırılan bilim insanları tarafından incelenir.
Kuralların ve basit programların evrensel davranışlarını inceleyen bu yeni bilim dalı, hesaplamalı düşüncenin temelini ve karmaşık sistemlerin anlaşılmasını derinleştirme potansiyeli taşıyor.