Rory Cormac Britanya'nın gizli dezenformasyon birimini anlattı

Rory Cormac, Fakers adlı yeni kitabında Birleşik Krallık'ın Soğuk Savaş döneminde faaliyet gösteren gizli propaganda birimi Bilgi Araştırma Departmanını (IRD) mercek altına aldı. 1948 yılında kurulan ve 1977 yılında dönemin Dışişleri Bakanı David Owen tarafından kapatılan IRD, Britanya'nın hasımlarına karşı basın üzerinden yanıltıcı ve manipülatif bilgiler yaymayı amaçladı. Kitap, diplomasinin açık alanı ile casusluğun gizli alanı arasındaki gri bölgede çalışan bu az bilinen yapının operasyonel geçmişini gün yüzüne çıkardı.

İncelemeye göre Cormac, birimin çalışmalarını abartılı bir başarı öyküsü yerine sık sık absürtlüklere ve fiyaskolara sahne olan gerçekçi operasyonlar dizisi olarak aktardı. IRD çalışanlarının gazete haberleri yerleştirme çabaları, kurgusal örgütler yaratması ve zaman zaman kendi uydurdukları oluşumların açıklamalarından tedirgin olması gibi vakalar kitapta detaylandırıldı. Bünyesinde daha çok eski gazetecileri ve kurgu üretme yeteneği gelişmiş uzmanları barındıran birim, Sovyetler Birliği yerine etkisini daha çok Afrika, Asya ve Orta Doğu gibi bölgelerde gösterdi.

Kitap, gizli propaganda ve algı operasyonlarının somut sonuçlarını ölçmenin güçlüğüne dikkat çekti. Yazar, dezenformasyon üreticilerinin kimi zaman amaca ulaşmaktan ziyade kurgunun incelikli yapısına odaklandıklarını ve sürecin kendi içinde bir zanaata dönüştüğünü ortaya koydu. İngiliz hükümetinin denetimden uzak kalan bu biriminin tarihi, dönemin istihbarat kültürünün perde arkasını tarafsız bir dille kayda geçirdi.