Arap alfabesini daktiloya uyarlayan Nasri Khattar'ın tipografi projesi
Öne çıkanlar
- Nasri Khattar, Arap alfabesindeki 150'den fazla karakter varyasyonunu 30 temel glife indirgedi.
- Proje, IBM desteği ve Ford Vakfı hibesiyle daktilolara uyarlandı ancak kültürel dirençle karşılaştı.
- Khattar, okuryazarlık ve tipografi alanındaki bu çalışmasıyla 1986'da Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi.
Lübnanlı mimar Nasri Khattar, 1932 yılında Arap alfabesindeki harf varyasyonlarını ve birleşik yazı formlarını sadeleştirerek mekanik baskı teknolojilerine uyumlu hale getiren Unified Arabic projesini başlattı. Klasik Arap alfabesinde harflerin kelime içindeki konumuna göre değişen biçimleri ve bitişme varyasyonları 150'den fazla karakter oluştururken, Khattar bu yapıyı 30 temel glife indirgeyerek daktilo klavyelerine sığdırdı. Proje, Arap dünyasındaki okuryazarlık oranını artırmayı ve baskı süreçlerini hızlandırmayı amaçladı.
Khattar'ın girişimi, IBM ve Ford Vakfı gibi uluslararası kuruluşlardan destek gördü. IBM tarafından üretilen özel elektrikli daktilolar ve fon desteğiyle kurulan vakıf aracılığıyla tanıtım çalışmaları yürütüldü. Kahire'deki Arap Dili Akademisi'nin reform arayışlarında finale kalan önerilerden biri olmasına rağmen, geleneksel hat sanatına bağlılık ve kültürel gerekçeler nedeniyle proje Arap coğrafyasında yaygın bir kabul göremedi.
İlerleyen dönemde Linotype makineleri ve dijital dizgi teknolojilerinin gelişmesi, mekanik daktiloların getirdiği kısıtları ortadan kaldırdı. Bu teknolojik ilerleme sonucunda Unified Arabic projesine olan ihtiyaç azaldı. Khattar, bu çalışmaları nedeniyle 1986'da Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi. 2013 yılında ise tasarımcı Pascal Zoghbi, projenin temel yazı tiplerini dijital ortama aktararak yeniden kullanıma sundu.
Bu özet yapay zekâ ile hazırlanmıştır; ayrıntılar ve doğrulama için orijinal kaynağa başvurun.