Mars'taki devasa bulutun nadir bir fiziksel süreçle oluştuğu belirlendi

Avrupa Uzay Ajansının Mars Express uzay aracından alınan verileri inceleyen araştırmacılar, Kızıl Gezegen'deki Arsia Mons Yanardağı çevresinde beliren 1800 kilometrelik dev bulutun daha önce gezegen atmosferlerinde gözlemlenmemiş bir fiziksel süreçle oluştuğunu ortaya koydu. Nature Geoscience dergisinde yayımlanan çalışmada, Arsia Mons Uzatılmış Bulutu (AMEC) isimli su buzu bulutunun simülasyonları ilk kez doğrulandı. Bilim insanları, bulutun varlığını açıklamak için ders kitaplarında teorik olarak kalan egzotik fizik kurallarını atmosfer modellerine dahil etti.

Normal koşullarda Dünya'da ve Mars'ta bulutlar, su buharının toz, tuz veya polen gibi parçacıkların çevresinde yoğunlaşmasıyla, yani heterojen çekirdeklenme yoluyla oluşuyor. Ancak araştırmacılar, Mars'taki bu bulutun hiçbir aracı parçacığa ihtiyaç duymadan doğrudan buz kristallerine dönüştüğünü, yani homojen çekirdeklenme gerçekleştiğini saptadı. 20 kilometre yüksekliğindeki Arsia Mons Yanardağı'nı aşan rüzgarlar, nemli hava kütlelerini dakikalar içinde kilometrelerce yukarı taşıyarak sıcaklığın 10 dakika içinde 30 derece birden düşmesine yol açıyor.

Mars Express bünyesindeki Visual Monitoring Camera, High Resolution Stereo Camera ve OMEGA kameralarının sağladığı verilerle kurulan bu meteorolojik model, gezegendeki bağıl nemin tahminlerin 100 bin katına çıkabildiğini gösterdi. ESA yetkilileri, Mars Express'in sabah saatlerinde gözlem yapabilme yeteneği sayesinde bu kısa ömürlü fenomenin sırrının çözüldüğünü ve bulguların ötegezegen atmosferlerini anlama çalışmalarına da doğrudan ışık tutacağını belirtti.