Görsel imgelerin anlamı kameranın icadıyla kökten dönüştü

İngiliz sanat eleştirmeni John Berger, Görme Biçimleri eserinin ilk bölümünde görme eyleminin sözcüklerden önce geldiğini ve insanın dünyadaki konumunu belirlediğini aktardı. İmgelerin insan yapımı olduğunu belirten yazar, her görüntünün belirli bir görme biçimini somutlaştırdığını ifade etti. Metne göre geçmişe ait sanat yapıtları, egemen sınıfların rolünü geriye dönük meşrulaştırmaya çalışan ayrıcalıklı bir azınlık tarafından bilinçli biçimde gizemlileştiriliyor.

Rönesans döneminde kurulan perspektif kuralı her şeyi izleyicinin gözünde toplarken, kameranın ve özellikle sinema kamerasının icadı görsel dünyayı tek merkezli olmaktan çıkardı. Zaman ve mekân sınırlamasını aşan mekanik göz, görüntünün zamansız olduğu inancını tamamen yıktı. İzlenimcilik ve Kübizm gibi akımlar da bu yeni algılama biçiminden doğrudan etkilendi; sanatçılar nesneleri artık tek bir bakış açısının karşısında duran sabit unsurlar olarak ele almaktan vazgeçti.

Kameranın getirdiği teknik yeniden üretim imkânı, tablonun yer aldığı özgün mekânla olan bağını kopararak anlamını parçaladı ve çeşitlendirdi. Orijinal eserin değeri, sunduğu mesajdan ziyade piyasadaki nadirliğine ve sahte bir kutsallık kılıfına bağlandı. Berger, bu sürecin sanat yapıtını doğrudan tarihsel ve toplumsal çatışmalarından soyutlayıp sadece piyasa değerine dayalı yapay bir nesneye dönüştürdüğünü kaydetti.