Reflective güneş jeomühendisliği için araştırma yol haritası yayımladı

San Francisco merkezli kâr amacı gütmeyen kuruluş Reflective, stratosfere parçacık salarak Dünya'yı soğutmayı amaçlayan stratosferik aerosol enjeksiyonu (SAI) teknolojisi için kapsamlı bir araştırma yol haritası yayımladı. Hazırlanan rapor, güneş jeomühendisliği konusunda bilinçli kararlar alabilmek için gereken deneyleri, altyapı ihtiyaçlarını ve aşamaları sıralıyor. Eşgüdümlü bir çalışma yürütülmesi durumunda araştırmaların yaklaşık 10 yıl süreceği ve 370 milyon dolara mal olacağı, koordinasyon eksikliğinde ise bu sürenin 20 yıla ve 1,4 milyar dolara çıkabileceği hesaplanıyor.

Kuruluşun sunduğu yol haritası, bilgisayar modellerinden başlayarak stratosferde açık hava deneylerine uzanan çok aşamalı bir süreç öngörüyor. İlk aşamada 30 milyon ila 75 milyon dolar bütçeyle temel simülasyonlar ve gözlem araçları geliştirilmesi hedefleniyor. Sonraki aşamalarda ise modifiye edilmiş uçaklarla stratosfere önce 10 ton, ilerleyen fazlarda ise 25 bin tona kadar kükürt dioksit salınarak soğutma verimliliği ve olası çevresel riskler doğrudan ölçülmek isteniyor. Plan, deneylerin beklenen sonucu vermemesi halinde sürecin durdurulmasını şart koşan kontrol noktaları da içeriyor.

Yol haritası bilim dünyasındaki derin görüş ayrılıklarını yeniden gündeme taşıdı. Girişimi savunan uzmanlar sadece simülasyonlarla kesin yanıtlara ulaşılamayacağını belirtirken, açık hava testlerine karşı çıkan araştırmacılar küresel yönetim eksikliğine ve ani bir kesintide yaşanabilecek küresel ısınma şokuna dikkat çekiyor. Yüzlerce akademisyen, gezegeni değiştirecek kadar güçlü bu teknolojinin adil yönetilemeyeceği gerekçesiyle açık hava deneylerinin yasaklanmasını talep etmeyi sürdürüyor.