Ana Sayfa

Dünyanın Küplerden Oluştuğu İddiası: Jeolojinin Evrensel Geometrisi

1 dk okuma

Macar matematikçi Gábor Domokos ve jeofizikçi Douglas Jerolmack, doğadaki kayaçların kırılma biçimlerine dair şaşırtıcı bir evrensel geometri keşfetti. Domokos, rastgele kırılan herhangi bir kayanın ortalama olarak altı yüze ve sekiz köşeye sahip olacağını matematiksel olarak kanıtladı. Bu durum, tüm kayaçların bir nevi ideal küpe yakınsadığını gösteriyor. Jerolmack, bu matematiksel tahminin doğada nasıl bu kadar kesin bir şekilde ortaya çıktığına hayran kaldığını belirtti. Bu keşif, esasen hiçbir fiziksel etki olmaksızın, geometrinin doğal dünyada nasıl bu kadar belirleyici olabildiğini sorgulatıyor.

İkili, bu geometrik vizyonu mikroskobik parçacıklardan büyük kaya oluşumlarına ve hatta gezegen yüzeylerine kadar inceledi. Antik Yunan filozofu Platon'un MÖ 360 civarında yazdığı "Timaeus" eserinde küpleri toprak elementiyle eşleştirmesi, bu çalışmaya mistik bir hava kattı. Araştırmacılar, doğada sürekli olarak küp benzeri ortalamalar buldular ve hatta küp olmayan şekilleri bile aynı teorilerle açıklayabildiler. Bu çalışmalar, "Platon'un Küpü ve Parçalanmanın Doğal Geometrisi" başlıklı bir makalede yayımlandı.

Yeni matematiksel çerçeve, her şeyin nasıl parçalandığını açıklayan bir dil sunuyor. Uzmanlar, bu çerçevenin çatlak uçurumlardan kaynaklanan erozyonu anlamak veya tehlikeli kaya kaymalarını önlemek gibi sorunlara çözüm bulmada yardımcı olabileceğini belirtiyor. Edinburgh Üniversitesi'nden jeomorfolog Mikaël Attal, bu keşfin "gerçekten, gerçekten heyecan verici" olduğunu ifade ederken, Vanderbilt Üniversitesi'nden jeofizikçi David Furbish, bu fikirleri kendi çalışmalarında nasıl kullanabileceğini düşündüğünü söyledi. Bu çalışma, jeolojinin temel prensiplerine dair yeni bir bakış açısı sunuyor.

İçgörü

Doğadaki kayaçların rastgele kırılma biçimlerinin evrensel bir geometrik prensibe uyduğunu ortaya koyarak jeoloji ve malzeme bilimi alanında yeni bir anlayış sağlıyor.

Kaynak