Dünya iklimde 1,5 derece kritik eşiğini aşarak geri dönüşü olmayan noktaya yaklaşıyor

Dünya genelinde sıcaklık artışı 2025 ile biten üç yıllık dönemde ilk kez kritik eşiği aştı ve 1,5 santigrat derecelik Paris İklim Anlaşması hedefinin gerisinde kalındı. İklim bilimciler, hükümetlerin emisyon azaltma politikalarındaki yetersizlik nedeniyle hedefin fiilen aşıldığını ve geri dönüşü olmayan gezegensel devrilme noktalarına hızla yaklaşıldığını bildirdi. Eski Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli Başkanı Robert Watson, iklim politikalarının başarısız olduğunu ve 2015 Paris Anlaşması'nın geçerliliğini yitirdiğini açıkladı.

Araştırmacılar, küresel iklim sistemindeki istikrarın bozulmasıyla birlikte ormanlar ve okyanuslar gibi doğal karbon yutaklarının zayıfladığını tespit etti. 2023 ve 2024 yıllarında artan devasa orman yangınları kara kaynaklı karbon emilimini rekor düzeyde düşürdü ve Afrika yağmur ormanları karbon yutağı olmaktan çıkıp karbon kaynağına dönüştü. Okyanus sularındaki aşırı ısınma mercan resiflerini kitlesel yok oluş riskiyle karşı karşıya bırakırken, Grönland'da saatte 30 milyon ton buz erimesi kaydedildi ve Atlas Okyanusu akıntı sisteminin çöküş tehlikesi büyüdü.

Bilim dünyasında atmosferden karbon çekmeyi amaçlayan negatif emisyon teknolojileri ve stratosfere parçacık püskürtmeye dayalı jeomühendislik yöntemleri tartışılıyor. Doğrudan hava yakalama tesislerinin yüksek maliyeti ve jeomühendisliğin hava sistemlerinde kalıcı hasar yaratma riski nedeniyle uzmanlar bu çözümlere şüpheyle yaklaşıyor. Birleşmiş Milletler müzakerelerinde eşik aşımının sınırlandırılması ilk kez gündeme gelse de ulusal düzeyde negatif emisyon hedefi belirleyen tek ülke Danimarka oldu.